Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2020
Connect with us

Υγεία

Τα νέα από το εμβόλιο της Οξφόρδης -Πότε η κυκλοφορία του

Δημοσιεύθηκε

στις

Ο καθηγητής της Οξφόρδης Πέτρος Λιγοξυγκάκης και ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών μίλησαν στην ΕΡΤ για τα αποτελέσματα των δοκιμών του πειραματικού εμβολίου κατά της COVID-19, καθώς και για την ισχυρή ανοσοαπόκριση που προκαλεί στους ηλικιωμένους.

Η AstraZeneca, η οποία αναπτύσσει το εμβόλιο αυτό με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους στον αγώνα για την δημιουργία ενός εμβολίου που θα προστατεύει από την COVID-19.

Τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής δείχνουν ότι προκαλεί ισχυρή ανοσοαπόκριση στους ηλικιωμένους, οι οποίοι αποτελούν την ομάδα του πληθυσμού που διατρέχει τον υψηλότερο κίνδυνο από τον νέο κορονοϊό.

«Οι δοκιμές για το εμβόλιο συνεχίζονται, μαζεύουμε δεδομένα ώστε κάποια στιγμή να έχει τελειώσει η δοκιμή της φάσης τρία και να εγκριθεί το εμβόλιο για τη χρήση, πιστεύουμε ότι μέχρι τον Δεκέμβρη μπορεί να έχει εγκριθεί», αναφέρει ο καθηγητής.

Οι ερευνητές αναζητούν στοιχεία που θα προστατεύουν τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας από σοβαρή νόσηση ή τον θάνατο από την COVID-19. Αυτό που δείχνουν τα πρώτα αποτελέσματα των δοκιμών είναι ότι το πειραματικό αυτό εμβόλιο ενεργοποιεί προστατευτικά αντισώματα και λεμφοκύτταρα στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Οι δοκιμές του εμβολίου γίνονται σε ηλικιακές ομάδες 18 εως 55 ετών, τα άτομα αυτά ζουν κανονικά στην κοινότητα και ενδέχεται να μολυνθούν από τον ιό. Οι ηλικιακές ομάδες 70 ετών και άνω που έχουν λάβει το εμβόλιο προστατεύονται από τον ιό.

«Οι δόσεις του εμβολίου θα ετοιμάζονται σταδιακά, είναι πολύ δύσκολο το Φλεβάρη ή το Μάρτη να υπάρχουν δισεκατομμύρια δόσεις που να καλύπτουν όλο τον πλανήτη θα πρέπει να υπάρχει μια προτεραιοποίηση για το ποιος θα πρέπει να λάβει το εμβόλιο. Οι άνθρωποι που εργάζονται στην πρώτη γραμμή (γιατροί υπάλληλοι που εργάζονται στα νοσοκομεία κ.α.)», καταλήγει ο Π. Λιγοξυγκάκης.

«Η ελπίδα της παγκόσμιας κοινότητας είναι ότι δεν θα εχουμε μονο ένα επιτυχημένο εμβόλιο αλλά και άλλα πετυχημένα εμβόλια. Θα ενώσουν όλες οι φαρμακεύτηκες εταιρίες τις δυνάμεις τους μαζί και θα έχουν επιτυχημένα εμβόλια», επισημαίνει ο Θ. Βασιλακόπουλος.

Υγεία

Μπερδεμένοι οι επιστήμονες με το εμβόλιο AstraZeneca: Έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα με χαμηλότερη δόση

Δημοσιεύθηκε

στις

Το κεφάλι τους «ξύνουν» πολλοί επιστήμονες προσπαθώντας να εξηγήσουν τα ενθαρρυντικά αλλά μάλλον ασυνήθιστα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής του εμβολίου του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και της βρετανικής εταιρείας AstraZeneca, σύμφωνα με τα οποία αυτό είναι πιο αποτελεσματικό (έως 90%), όταν η πρώτη από τις δύο δόσεις τους χορηγηθεί μισή. Αντίθετα από ό,τι θα περίμενε κανείς, όταν η πρώτη δόση χορηγηθεί ολόκληρη, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου στις δοκιμές φάνηκε αρκετά χαμηλότερη (μόνο 62%).

Όπως έδειξαν τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής φάσης 3, το εμβόλιο εμφάνισε μια αποτελεσματικότητα κατά μέσο όρο 70%, δύο εβδομάδες μετά τη χορήγηση της δεύτερης δόσης. Οι δύο δόσεις χορηγήθηκαν με διαφορά ενός μηνός και η αποτελεσματικότητα αφορούσε την πιθανότητα οι εμβολιασμένοι να αρρωστήσουν από Covid-19, σε σχέση με όσους είχαν κάνει εικονικό εμβόλιο (πλασίμπο).

Διάφοροι επιστήμονες, σύμφωνα με το “Nature”, επεσήμαναν ότι δεν είναι δυνατό να γίνει άμεση σύγκριση με τα άλλα εμβόλια (των Pfizer/BioNTech και Moderna), που έχουν εμφανίσει αποτελεσματικότητα έως 95% στις δοκιμές, καθώς τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία είναι ανεπαρκή. Μεταξύ άλλων, δεν έγινε γνωστό πόσοι συμμετέχοντες στις δοκιμές της Οξφόρδης/Astra Zeneca εμβολιάστηκαν πραγματικά και πόσοι ψευδο-εμβολιάστηκαν.

«Το 90% είναι αρκετά καλό, αλλά το 62% για το δεύτερο εμβολιαστικό σχήμα (σ.σ. δύο πλήρεις δόσεις) δεν είναι τόσο εντυπωσιακό», σχολίασε ο ιολόγος Φλόριαν Κράμερ της Ιατρικής Σχολής του Όρους Σινά της Νέας Υόρκης.

«Διατρέχουμε ελαφρώς τον κίνδυνο να συγκρίνουμε μήλα με πορτοκάλια. Έχουμε ακόμη πάρα πολύ δρόμο μπροστά μας, εωσότου ξεκαθαρίσουν τα δεδομένα και δημοσιευθούν πλήρως», επεσήμανε ο ανοσολόγος Ντάνιελ ‘Αλτμαν του Κολλεγίου Imperial του Λονδίνου.

Το διαφορετικής τεχνολογίας βρετανικό εμβόλιο βασίζεται σε ένα τροποποιημένο αδενοϊό του κοινού κρυολογήματος, που απομονώθηκε στους χιμπατζήδες, και ο οποίος δεν αναπαράγεται πλέον στα ανθρώπινα κύτταρα. Το εμβόλιο κατευθύνει τα κύτταρα να παράγουν την προεξέχουσα πρωτεΐνη-ακίδα (spike) με την οποία ο κορονοϊός SARS-CoV-2 διεισδύει σε αυτά και τα μολύνει. Η παραγωγή της πρωτεΐνης με τεχνητό τρόπο ενεργοποιεί τα αντισώματα του οργανισμού, δημιουργώντας ανοσία.

Οι τελικές κλινικές δοκιμές φάσης 3 του εμβολίου είχαν ξεκινήσει πριν από εκείνες των Pfizer/BioNTech και Moderna, οι οποίες όμως πρόλαβαν και δημοσιοποίησαν πρώτες τα προσωρινά -άκρως ενθαρρυντικά- αποτελέσματα των δοκιμών τους. Οι δοκιμές του εμβολίου Οξφόρδης/AstraZeneca συνεχίζονται σε αρκετές χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία, Ιαπωνία, Νότια Αφρική κ.α.). Τα προσωρινά αποτελέσματα βασίζονταν σε 131 διαγνωσμένα περιστατικά Covid-19 μεταξύ άνω των 11.000 εθελοντών που συμμετείχαν στις δοκιμές σε Βρετανία και Βραζιλία.

Οι πιθανές εξηγήσεις

Η βασική πρόκληση για τους επιστήμονες είναι να καταλάβουν πώς είναι δυνατό το εμβόλιο να έχει τόσο μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα με χαμηλότερη δόση. Μια πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με τον ιολόγο Λουκ Βαντενμπέργκε της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, αφορά τα στατιστικά στοιχεία: η δοκιμή του εμβολίου δεν ήταν αρκετά μεγάλη για να μετρήσει σωστά τη διαφορά αποτελεσματικότητας ανάμεσα στα δύο εμβολιαστικά σχήματα (με μισή και με ολόκληρη πρώτη δόση). Συνεπώς η «ψαλίδα» πιθανώς θα εξαφανιστεί, όταν έλθουν στο φως περισσότερα περιστατικά νόσησης με Covid-19 μεταξύ των συμμετεχόντων εθελοντών.

Η εκτίμηση για την μεγάλη αποτελεσματικότητα του σχήματος «μισή πρώτη δόση-ολόκληρη δεύτερη δόση» βασίστηκε στην ανάλυση στοιχείων για μόνο 2.741 άτομα, ενώ για τη χαμηλότερη αποτελεσματικότητα του σχήματος «δύο πλήρεις δόσεις» σε 8.895 εθελοντές. Ο ειδικός στην επιδημιολογική στατιστική Στέφεν Έβανς της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου εκτιμά ότι στην πραγματικότητα το σχήμα της μισής πρώτης δόσης μπορεί να μην έχει αποτελεσματικότητα πάνω από 66%.

«Νομίζουμε ότι, με τη μικρότερη πρώτη δόση, τονώνουμε το ανοσοποιητικό σύστημα διαφορετικά, βοηθώντας το να ανταποκριθεί καλύτερα», αντέτεινε ο δρ ‘Αντριου Πόλαρντ, διευθυντής της Ομάδας Εμβολίων της Οξφόρδης. Στα εμβόλια μονής δόσης, όπως είπε, ο κανόνας είναι ότι η μεγαλύτερη δόση φέρνει καλύτερα αποτελέσματα, αλλά στα εμβόλια δύο δόσεων η πρώτη δόση ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα και η δεύτερη το τονώνει περαιτέρω.

«Δεν νομίζω ότι πρόκειται για κάποια ανωμαλία», αντιτείνει και η ανοσολόγος Κέιτι Ίγουερ του Ινστιτούτου Τζένερ της Οξφόρδης, που επίσης συμμετέχει στην ανάπτυξη του εμβολίου. Όπως πιστεύει, η απρόσμενη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της χαμηλότερης δόσης οφείλεται είτε στο ότι η μικρότερη δόση ενεργοποιεί καλύτερα τα Τ-λεμφοκύταρα που υποστηρίζουν την παραγωγή των αντισωμάτων, είτε ότι το εμβόλιο πυροδοτεί μια ανοσιακή αντίδραση όχι μόνο απέναντι στην πρωτεΐνη-ακίδα του κορονοϊού, αλλά και στα συστατικά του «οχήματος» μεταφοράς της, δηλαδή του τροποποιημένου αδενοϊού των χιμπατζήδων. Για κάποιο άγνωστο λόγο, η πρώτη πλήρης δόση υποτίθεται ότι εμποδίζει αυτή την πλήρη αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Για μια «εύλογη εξήγηση» έκανε λόγο ο ιολόγος Τζέημς Γουίλσον του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, ο οποίος υπήρξε πρωτοπόρος στη χρήση αδενοϊών στα εμβόλια κατά τη δεκαετία του 1990. Η ανοσολόγος Χίλντεγκουντ Ερτλ του Ινστιτούτου Wistar της Φιλαδέλφεια συμφωνεί -με βάση την εμπειρία της από τον εμβολιασμό τρωκτικών με χρήση αδενοϊών- ότι, σε ένα εμβόλιο δύο δόσεων, μια χαμηλή πρώτη δόση μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη ανοσιακή προστασία από ό,τι μια υψηλότερη πρώτη δόση. Πιθανώς αυτό συμβαίνει, επειδή η μικρή πρώτη δόση οδηγεί πιο γρήγορα στη δημιουργία κυττάρων «μνήμης» μετά τη δεύτερη δόση, ένα αποτέλεσμα που, όπως εκτιμά, μπορεί να επιτευχθεί επίσης αν είναι μεγαλύτερο το χρονικό διάστημα ανάμεσα σε δύο πλήρεις δόσεις.

Η AstraZeneca σκοπεύει να συλλέξει περισσότερα στοιχεία σχετικά με τη σχέση δόσεων-αποτελεσματικότητας. Οι επιστήμονες θεωρούν πάντως πιθανότερο ότι τελικά η εταιρεία θα ζητήσει άδεια από τις εποπτικές αρχές για το σχήμα με τη χαμηλότερη πρώτη δόση.

«Θα ήταν τρέλα να χρησιμοποιήσει κανείς περισσότερο εμβόλιο από όσο χρειάζεται, για να έχει τελικά μικρότερη αποτελεσματικότητα», ανέφερε η δρ Ίγουερ.

Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητοι επιστήμονες θεωρούν θετικά στοιχεία για το βρετανικό εμβόλιο ότι κανείς από τους συμμετέχοντες στις δοκιμές που αρρώστησε με κορονοϊό, δεν είχε τη σοβαρή μορφή της Covid-19, ούτε χρειάστηκε νοσηλεία. Επίσης υπάρχουν ενδείξεις πως το εμβόλιο μπορεί να εμποδίζει τους εμβολιασθέντες να μεταδώσουν τον ιό, ακόμη κι αν μολυνθούν ή είναι ασυμπτωματικοί. Σύμφωνα με την Ίγουερ, το εμβόλιο φαίνεται να μπλοκάρει τη μετάδοση του κορονοϊού – κάτι για το οποίο δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής ενδείξεις από τα άλλα εμβόλια.

Επίσης, πέρα από το ερωτηματικό για την αποτελεσματικότητα του, το βρετανικό εμβόλιο είναι φθηνότερο και πιο εύχρηστο πρακτικά, αφού παραμένει σταθερό σε θερμοκρασία απλού ψυγείου, χωρίς να χρειάζεται ειδικούς καταψύκτες.

Περισσότερα

Υγεία

Τα πιο συνήθη ροφήματα και ποτά που ανεβάζουν το ουρικό οξύ

Δημοσιεύθηκε

στις

Το αυξημένο ουρικό οξύ (υπερουριχαιμία) μπορεί να οδηγήσει σε ουρική αρθρίτιδα (φλεγμονή των αρθρώσεων) και παθήσεις των νεφρών, όπως πέτρες στα νεφρά και νεφρική ανεπάρκεια.

Η ουρική αρθρίτιδα οφείλεται σε μια ανοσολογική αντίδραση στην συσσώρευση κρυστάλλων από ουρικό οξύ στις αρθρώσεις.

Η ουρική αρθρίτιδα χαρακτηρίζεται από οξύ πόνο στην άρθρωση που επιδεινώνεται ακόμα και στην ελάχιστη πίεση, από φλεγμονή της άρθρωσης, από πυρετό και από ξεφλούδισμα του δέρματος γύρω από την άρθρωση. Όταν τα επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα υπερβαίνουν 10 mg/dL, τότε αυξάνεται κατακόρυφα ο κίνδυνος ανάπτυξης ουρικής αρθρίτιδας.

Εάν είχατε ποτέ ένα επεισόδιο ουρικής αρθρίτιδας, ξέρετε ότι είναι ένας πολύ επώδυνος τύπος αρθρίτιδας. Θα πρέπει επίσης να γνωρίζετε ότι ο κίνδυνος ουρικής αρθρίτιδας ανεβαίνει, όταν η διατροφή σας είναι πλούσια σε πουρίνες.

Οι πουρίνες βρίσκονται σε υψηλή τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και βρίσκονται επίσης σε μερικά καθημερινά ποτά. Δείτε ποια είναι αυτά:

Μπίρα

Η μπύρα περιέχει μεγάλη ποσότητα πουρινών και έχει συνδεθεί επιστημονικά με συμπτώματα ουρικής αρθρίτιδας. Μια μελέτη έδειξε ότι οι ασθενείς που κατανάλωναν 350 ml μπύρας ημερησίως ήταν 1,5 φορές πιο πιθανό να έχουν ουρική αρθρίτιδα σε σύγκριση με εκείνους που δεν κατανάλωναν καθόλου μπύρα.

Αλκοόλ

Παρά το γεγονός ότι η μπύρα είναι το χειρότερο ποτό για την ουρική αρθρίτιδα, οποιοδήποτε οινοπνευματώδες ποτό μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα ουρικής αρθρίτιδας σε ανθρώπους που είναι επιρρεπείς στη νόσο. Το αλκοόλ αναγκάζει τα νεφρά να αποβάλλουν αλκοόλη αντί να για ουρικό οξύ. Αυτό αυξάνει την ποσότητα του ουρικού οξέος στο αίμα, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει μία επίθεση ουρικής αρθρίτιδας σε περίπου μία ή δύο ημέρες.

Αναψυκτικά

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας από ζαχαρούχα αναψυκτικά. Αυτή η σύνδεση έχει βρεθεί ότι ισχύει τόσο για άνδρες, όσο και για γυναίκες. Μια μεγάλη μελέτη διαπίστωσε ότι μόνο ένα ζαχαρούχο αναψυκτικό ανά ημέρα είναι αρκετό για να διπλασιάσει τον κίνδυνο μιας γυναίκας να αναπτύξει ουρική αρθρίτιδα σε σύγκριση με γυναίκες που κατανάλωναν ένα αναψυκτικό ανά μήνα.

Χυμός πορτοκάλι

Πολλοί ζαχαρούχοι χυμοί μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο για ουρική αρθρίτιδα, αλλά ακόμα και οι φυσικά χυμοί, όπως ο χυμός πορτοκαλιού, μπορεί επίσης να αποτελέσουν παράγοντα κινδύνου εκδήλωσης ουρικής αρθρίτιδας. Έρευνες δείχνουν ότι οι χυμοί με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο ουρικής αρθρίτιδας. Η φρουκτόζη είναι ένα σάκχαρο που προστίθεται τεχνητά στα αναψυκτικά, αλλά υπάρχει με φυσικό τρόπο στον χυμό του πορτοκαλιού.

Πηγή: http://www.everydayhealth.com

Περισσότερα

Υγεία

Τι είναι η μέθοδος mRNA που μας έδωσε το εμβόλιο Pfizer/BioNTech:

Δημοσιεύθηκε

στις

Τις τελευταίες ημέρες τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν κατακλυστεί από fake news και ένα σωρό επιστημονικές ανακρίβειες γύρω από τα πρώτα εμβόλια ενάντια στον κορονοϊό, τα οποία ανακοινώθηκαν πρόσφατα.

Ένας από αυτούς τους ισχυρισμούς είναι ότι επειδή το εμβόλιο της Pfizer/BioNTech εφαρμόζει την τεχνολογία mRNA, η οποία δεν έχει εγκριθεί ποτέ ξανά για άλλο εμβόλιο, μπορεί να προκαλέσει “μετάλλαξη” στο ανθρώπινο DNA.

Χαρακτηριστικό είναι το tweet που βλέπετε από την Emerald Robinson, ανταποκρίτρια στον Λευκό Οίκο των ΗΠΑ για λογαριασμό του συντηρητικού ειδησεογραφικού ομίλου Newsmax:

Τι λέει η Robinson: “Υπενθύμιση: Το εμβόλιο της Pfizer χρησιμοποιεί τεχνολογία mRNA η οποία δεν έχει δοκιμαστεί ή εγκριθεί ποτέ πριν. Επηρεάζει το DNA σας. Το 75% των εθελοντών δοκιμής του εμβολίου έχουν βιώσει παρενέργειες. Προσοχή.”

Ποια είναι η αλήθεια

Ο παραπάνω ισχυρισμός είναι σαφέστατα ΨΕΥΔΗΣ.

Φαίνεται ότι υπάρχει σύγχυση και έλλειψη γνώσεων σχετικά με το εμβόλιο, καθώς και με την όλη διαδικασία. Αν και είναι αλήθεια, ότι κανένα εμβόλιο mRNA δεν έχει εγκριθεί στο παρελθόν, έχουν γίνει πολλές μελέτες τέτοιων εμβολίων σε ανθρώπους τα τελευταία χρόνια.

Με απλά λόγια, το εμβόλιο χρησιμοποιεί μια τεχνολογία γνωστή ως messenger RNA. Χρησιμοποιεί μικρά κομμάτια από τον γενετικό κώδικα του ιού SARS-CoV-2 για να καταφέρει να παραχθεί ο ιός μέσα στο ανθρώπινο σώμα. Το ανοσοποιητικό σύστημα στη συνέχεια αναγνωρίζει τον ιό και αρχίζει να παράγει αντισώματα για να του επιτεθεί.

Η έγχυση RNA με κανέναν τρόπο δεν αλλάζει/τροποποιεί την αλληλουχία DNA ενός ανθρώπινου σώματος.

Στην ιστοσελίδα του, το γερμανικό Ινστιτούτο Paul-Ehrlich, το Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο για τα Εμβόλια και τη Βιοϊατρική, αναφέρει: “Δεν υπάρχει κίνδυνος ενσωμάτωσης του mRNA στο ανθρώπινο γονιδίωμα. Στην περίπτωση των ανθρώπων, το γονιδίωμα βρίσκεται στον πυρήνα του κυττάρου με τη μορφή DNA.

Η ενσωμάτωση του RNA στο DNA δεν είναι εφικτή, μεταξύ άλλων, λόγω των διαφορετικών χημικών τους δομών. Επιπλέον, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το mRNA που ενσωματώνεται από τα κύτταρα του σώματος μετά από εμβολιασμό θα μετατραπεί σε DNA”.

Σε γενικές γραμμές, κανένα εμβόλιο δεν μπορεί να τροποποιήσει γενετικά το ανθρώπινο DNA, σύμφωνα με ειδικούς. Ο Mark Lynas από την ομάδα Alliance for Science του πανεπιστημίου του Cornell, δήλωσε στο Reuters: “Η γενετική τροποποίηση θα συνεπαγόταν τη σκόπιμη εισαγωγή ξένου DNA στον πυρήνα ενός ανθρώπινου κυττάρου και τα εμβόλια απλά δεν το κάνουν αυτό”.

Όσον αφορά τις ανεπιθύμητες παρενέργειες, ο παραπάνω ισχυρισμός της Robinson, ότι το 75% των εθελοντών δοκιμής του εμβολίου εμφάνισαν τέτοια συμπτώματα δεν ισχύει. Η Moderna ανακοίνωσε, ότι η ενδιάμεση ανάλυσή της χρησιμοποιώντας δεδομένα που παρέχονται από το Συμβούλιο Παρακολούθησης και Ασφάλειας Δεδομένων δεν ανέφερε σημαντικές ανησυχίες για την ασφάλεια.

“Μια ανασκόπηση των ζητούμενων ανεπιθύμητων παρενεργειών έδειξε ότι το εμβόλιο ήταν γενικά καλά ανεκτό. Η πλειονότητα των ανεπιθύμητων παρενεργειών ήταν ήπια ή μέτρια σε σοβαρότητα”. Μερικές από τις ανεπιθύμητες παρενέργειες περιελάμβαναν κόπωση (9,7%), πονοκέφαλο (4,5%), πόνο (4,1%) και ερυθρότητα στο σημείο της ένεσης (2,0%).

Η Pfizer/BioNTech ανέφερε παρόμοια ευρήματα (κόπωση στο 3,8% και πονοκέφαλος στο 2,0%).

Πηγή: https://www.dw.com

 

Περισσότερα
Advertisement
Advertisement

Ροή ειδήσεων

Advertisement
Advertisement

Αυτή την εβδομάδα