Τρίτη 25 Ιανουαρίου 2022
Connect with us

Άρθρα-Συνεργασίες

ΕΛΙΣΣΑΙΟΣ ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ: Αφγανιστάν και Δημοκρατία ή μπορείς να πουλήσεις ένα προϊόν που κανείς δεν θέλει να αγοράσει;

Δημοσιεύθηκε

στις

 

«Η ελευθερία, Σάντσο, είναι ένα από τα πιο πολύτιμα αγαθά που οι ουρανοί χάρισαν στους ανθρώπους.

Δεν της παραβγαίνουν μήτε οι θησαυροί που περικλείει η γη, ούτε οι θησαυροί που τα πέλαγα σκεπάζουν:

Για την ελευθερία, όπως και για την τιμή, μπορεί κι έχει χρέος κανείς να δώσει ακόμα και τη ζωή του.

Αντίθετα, η σκλαβιά είναι το χειρότερο κακό που μπορεί να βρει τον άνθρωπο.

Καλότυχος εκείνος που ο ουρανός τού έδωσε ένα κομμάτι ψωμί, δίχως να το χρωστάει παρά μονάχα στον ουρανό».

Μιγκέλ ντε Θερβάντες, Δον Κιχώτης

Την ελευθερία του κανείς δεν πρέπει κάπου να την οφείλει, να την χρωστά, μόνος του πρέπει να την κατακτήσει για να είναι πραγματική, σταθερή, απτή. Και όχι μόνο πρέπει να την αποκτά μόνος του, αλλά μόνος πρέπει και να τη συντηρεί, να την μεγαλώνει, να την εξαπλώνει, αλλιώς είναι δανεική, αδύναμη, καχεκτική. Έτσι συμβαίνει και με τη Δημοκρατία.

Δημοκρατία είναι το  πολίτευμα, σύμφωνα με το οποίο, η πολιτική εξουσία πηγάζει από τον λαό και ασκείται προς όφελός του, βασικές αρχές του αποτελούν η ισονομία, η ισοπολιτεία, η κατοχύρωση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η αρχή της πλειοψηφίας.

«Το πολίτευμά μας λέγεται Δημοκρατία, [Θουκυδίδης, Περικλέους Επιτάφιος, Κεφ. 37] επειδή την εξουσία δεν την ασκούν λίγοι πολίτες, αλλά όλος ο λαός. Όλοι οι πολίτες είναι ίσοι μπροστά στον νόμο για τις ιδιωτικές τους διαφορές. Για τα δημόσια αξιώματα προτιμώνται εκείνοι που είναι ικανοί και τα αξίζουν και όχι εκείνοι που ανήκουν σε μια ορισμένη τάξη. Κανείς, αν τύχει και δεν έχει κοινωνική θέση ή αν είναι φτωχός, δεν εμποδίζεται γι’ αυτό να υπηρετήσει την πολιτεία, αν έχει κάτι άξιο να προσφέρει. Στη δημόσια ζωή μας είμαστε ελεύθεροι … πειθαρχούμε στους νόμους, και, μάλιστα, σε όσους έχουν γίνει για να προστατεύουν τους αδυνάτους και όσους πού, αν και άγραφοι, είναι ντροπή να τους παραβαίνει κανείς».

Αλλά η δημοκρατία προκύπτει σαν ανάγκη μέσα από τα χαλάσματα της ιστορίας, μέσα από αργές μακροχρόνιες αλλαγές και δοκιμές , και κυρίως, μέσα από τις κοινές εμπειρίες της ίδιας της κοινωνίας. Αυτά τα γνώριζε ο Περικλής και με τις τριήρεις του όργωσε τις θάλασσες, για να ανατρέψει του ολιγαρχικούς και να επιβάλει τη Δημοκρατία. Αλλά είχε επίγνωση, ότι θα την επέβαλε σε λαούς που ήξεραν την γλώσσα του, συμπαθούσαν και αμφισβητούσαν το ίδιο δωδεκάθεο και ένιωσαν στο πετσί τους τις ορδές των Περσών, καθώς, από όπου αυτές περνούσαν, τα πράγματα ανατρέπονταν εκ βάθρων.

Εν κατακλείδι, οι δυτικοί στο Αφγανιστάν έμοιαζαν περισσότερο με τους βάρβαρους ‘’εισβολείς’’ Πέρσες παρά με τους  ‘’απελευθερωτές’’ Αθηναίους.

Η ελευθερία και η δημοκρατία στηρίζονται στον ορθολογισμό, βασίζονται στον ορθό λόγο και την σκέψη. Όταν κάποιος πιστεύει, και πιστεύει βαθιά, στις επιταγές και τις ρήσεις κάποιου θεόπνευστου Κορανίου, σκοπό έχει να ζήσει με γνώμονα αυτές τις επιταγές και τα πατροπαράδοτα ήθη και έθιμα με τα οποία έχει γαλουχηθεί. Ο άνθρωπος που πιστεύει βαθιά, μέσα σε αυτό το πλαίσιο που δημιουργεί, βρίσκει  την αυτοπραγμάτωση και την ελευθερία του.

Πιο παλιά, όχι στα βάθη του μεσαίωνα, πριν 20 – 30 χρόνια, μία γιαγιά, όχι στα βάθη της Ασίας κάπου εδώ στη Στερεά Ελλάδα, μου είχε εκμυστηρευτεί ότι δεν μπορεί να αφαιρέσει το μαντήλι – το τσεμπέρι- που σκέπαζε το κεφάλι της, μου είχε πει

– Αν βγάλω αυτό, και μου έδειξε το κεφαλομάντηλο, θα νιώθω γυμνή. Μήπως το να ζητάμε από όλες αυτές τις γυναίκες να βγάλουν την μπούργκα από πάνω τους, τους ζητάμε να κάνουν κάτι που ποτέ δεν σκέφτηκαν, δεν τις απασχόλησε, φρικιούν στη σκέψη, εν τέλει δεν το θέλουν.

Πολλές φορές δεν είναι ο νόμος και η θρησκεία που επιβάλλει κάποια συμπεριφορά, αλλά κάτι ακόμα πιο ισχυρό, τα ήθη και τα έθιμα αιώνων που χάνονται στα βάθη των ανθρώπινων συνηθειών που έχουν γίνει ένα με το μυαλό, το κορμί και τη ζωή τους.

Προσπαθούμε οι άνθρωποι τις Δύσης να διαβάσουμε  τον κόσμο στα βάθη της Ασίας τον τρόπο ζωής τους και τις επιθυμίες τους, δεν είναι καθόλου εύκολο γιατί έχουμε άλλους κώδικες επικοινωνίας, αξιολόγησης. Γι αυτό ο Δυτικός πολιτισμός κοιτώντας Ανατολικά με τα δικά του μέτρα σωρεύει στον πάγκο της Ιστορίας χαμένες ψευδαισθήσεις.

‘’Τρία μωρά γεννήθηκαν εν μέσω των επιχειρήσεων εκκένωσης του Αφγανιστάν, επιβεβαίωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι αυτήν την εβδομάδα. Ο εκπρόσωπος Τύπου του Πενταγώνου, Τζον Κίρμπι, δήλωσε την Τρίτη ότι ένα από τα μωρά γεννήθηκε σε στρατιωτικό αεροσκάφος C-17, ενώ δύο ακόμη γεννήθηκαν σε νοσοκομείο της αεροπορικής βάσης Ramstein στη Γερμανία’’.

Αφού δεν μπορούμε να κατανοήσουμε αυτόν τον κόσμο, δεν μπορούμε καν να συνομιλήσουμε μαζί του, τουλάχιστον ας ελπίσουμε τα τρία μωρά να είναι μια αρχή να συμβιώσουμε πάνω σε τούτη φλούδα γης, με λίγη περισσότερη κατανόηση και  μια σταλιά ειρήνη.

Και ενώ τανύζεις την ψυχή σου, το πνεύμα σου, ακόμα και το κορμί σου, να διαβάσεις, να καταλάβεις, αν είναι δυνατόν, να νιώσεις τι συμβαίνει στην στην άλλη άκρη του κόσμου, σκάνε οι βόμβες του ISIS-K (Ισλαμικό Κράτος Χορασάν) στο αεροδρόμιο της Καμπούλ και σκοτώνουν μικρά παιδιά, γυναίκες, άνδρες. Μένει ο τόπος καθημαγμένος κι εσύ εξουθενωμένος, παραιτημένος.  Σταματάει ο νους, σωπαίνει η ψυχή, παύει  καλά-καλά να λειτουργεί και το σώμα.  Με την έκρηξη στην Καμπούλ λιώνει   το μυαλό, χάνεται η σκέψη και μένει απελπισία να τυλίγει το σύμπαν.

Φωτογραφική σύνθεση: Αλέξανδρος Βγενόπουλος

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Χάνει το καρναβάλι, χάνει και η Πάτρα

Δημοσιεύθηκε

στις

 

Ποιος θα μας το έλεγε – εδώ στην Πάτρα – πριν τρία χρόνια, ότι θα έρχονταν οι απόκριες και… απόκριες δεν θα ‘χάμε; Και ποιός, από τους πολλούς και καλούς καρναβαλιστές της πόλης θα πίστευε ότι θα υπήρχαν εποχές που αντί για καρναβαλικές, θα έπρεπε να φοράμε χειρουργικές ή KN95 μάσκες στα πρόσωπα;

Ασφαλώς, στα χρόνια της πανδημίας, δεν είναι μόνο το καρναβάλι που… στοιχειώθηκε από την «κατάρα του αιώνα». Πολλά άλλαξαν με ορμή στις ζωές μας, ακόμα και ο τρόπος με τον οποίο χαιρετιόμαστε.

Το καρναβάλι όμως, είναι για την Πάτρα ο θεσμός – κολώνα, το σύμβολο που υποστηρίζαμε πως αντέχει σε όλους τους καιρούς και σε όλες τις συνθήκες.

Δεν αντέχει όμως σε συνθήκες πανδημίας και αυτή είναι μία αλήθεια που πρέπει να την πούμε.

Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν ξέρει ποια θα είναι ακριβώς η κατάσταση μέχρι τις αρχές Μαρτίου και πόσα θα μπορέσουν να γίνουν φέτος στο καρναβάλι της Πάτρας. Είναι μάλλον βέβαιο όμως πως έτσι κι αλλιώς δεν θα έχουμε ένα «κανονικό» καρναβάλι. Ακόμα και αν πανδημία καμφθεί, ο κίνδυνος δεν θα έχει ξεπεραστεί. Ούτε και ο φόβος των ανθρώπων. Και η ψυχολογία όλων, επίσης, δεν είναι και στα καλύτερά της.

Είναι εξίσου βέβαιο όμως ότι η πανδημία κάποτε θα τελειώσει. Ότι σύντομα ή λίγο αργότερα, οι Πατρινοί θα «ξανασυναντηθούν» με το καρναβάλι, όπως το ήξεραν. Και αυτά τα χρόνια – της αναγκαστικής «αγρανάπαυσης» – αποτελούν μία ευκαιρία να αναλογιστούμε τι καρναβάλι θέλουμε να έχουμε και πως μπορούμε να αξιοποιήσουμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό αυτόν το θεσμό που είναι ιστορικά συνδεδεμένος με την Πάτρα στο μυαλό και τη συνείδηση όλης της Ελλάδας. Και είναι πικρή αλήθεια πως ούτε αυτό δεν έγινε τα τελευταία δύο χρόνια. Ούτε και βέβαια, βρέθηκαν σοβαρές εναλλακτικές, ώστε το καρναβάλι της Πάτρας (έστω και υπό συνθήκες πανδημίας) να αναδεικνύει την λάμψη του.

Εδώ και πολλά χρόνια, εμείς σε αυτή τη στήλη και σε αυτή την εφημερίδα, έχουμε σημειώσει την ανάγκη οργάνωσης του καρναβαλιού σε υψηλά «επαγγελματικά» στάνταρ, πλαισιωμένο από ανθρώπους που το ξέρουν καλά, αλλά και από ανθρώπους που μπορούν να φέρουν φρέσκιες ιδέες και να το προβάλλουν κατάλληλα. Τίποτα δεν έγινε, επίσης. Και όσο η κατάσταση παραμένει ως έχει, τόσο το καρναβάλι θα φθίνει… Ας δούμε την αλήθεια, ας κοιτάξουμε κατάματα τη σημερινή και την αυριανή εποχή. Χάνει το καρναβάλι, χάνει και η Πάτρα!

 

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

Άνθρωποι μονάχοι: οι «τυχεροί» της πανδημίας!

Δημοσιεύθηκε

στις

ΤΗΣ ΑΜΑΛΙΑΣ Γ. ΚΟΥΣΑΔΙΑΝΟΥ-ΔΙΔΑΧΟΥ (*)

Έτσι απρόσμενα ήρθαν στο νου οι συγκλονιστικοί στίχοι του τραγουδιού, με την αξεπέραστη φωνή της Βίκυς Μοσχολιού: «άνθρωποι μονάχοι, σαν το ξεχασμένο στάχυ, σαν ξωκλήσια ερειπωμένα, σαν εσένα, σαν εμένα».
Στίχοι με παρομοιώσεις που θολώνουν το βλέμμα και γεμίζουν με σκιές τα μύχια της καρδιάς.
Και ξαφνικά, όσοι ζουν μόνοι είτε από επιλογή τους είτε από τις συγκυρίες – και εννοούμε βέβαια τους ψυχικά υγιείς – αναδεικνύονται τυχεροί μέσα στην μοναξιά τους, στον καιρό της πανδημίας. Το οξύμωρον της κατάστασης!
Κατ’ αρχήν, αν μολυνθούν με τον ιό, δεν έχουν το άγχος ότι θα τον μεταδώσουν σε κάποιον στο σπίτι τους, αφού δεν υπάρχει κανείς και ταυτόχρονα δεν κινδυνεύουν να κολλήσουν από κανέναν στον ίδιο χώρο. Όσο για το εργασιακό περιβάλλον τους και τις εξωτερικές δραστηριότητές τους, αρκεί η τήρηση των μέτρων προστασίας.
Επιπλέον, οι άνθρωποι που μένουν μόνοι, έχουν ενδυναμώσει τις άμυνές τους και την αυτοπροστασία τους ειδικά στο θέμα της υγείας, επειδή ξέρουν ότι αν αρρωστήσουν ή τους συμβεί το παραμικρό ατύχημα κυρίως μέσα στο σπίτι, δεν θα έχουν κανέναν να τους βοηθήσει σωματικά και να τους στηρίξει ψυχολογικά. Γι’ αυτό ανήκουν στην κατηγορία που τηρεί στο μέγιστο βαθμό όλες τις υγειονομικές οδηγίες.
Είναι γνωστό ότι η καραντίνα αλλά και τα μετέπειτα διαστήματα, έφεραν στην επιφάνεια ανεκδήλωτες επιθετικές συμπεριφορές και δημιούργησε ανεπούλωτες ρωγμές ανάμεσα στα ζευγάρια, που πριν εκτονώνονταν μέσω των κοινωνικών συναναστροφών ακόμα και των ξέφρενων διασκεδάσεων.
Η αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας μα και των διαζυγίων ήταν το αναμενόμενο επακόλουθο. Επειδή η διατάραξη της (σωτήριας;) ρουτίνας, αποκάλυψε πλήθος «ξένων στο ίδιο σπίτι»!
Αντίθετα οι μοναχικοί δεν βίωσαν παρόμοιες καταστάσεις οπότε και ο ψυχισμός τους έμεινε άθικτος. Γι’ αυτό και δεν θα διαγνωστούν με αυξημένες ψυχικές διαταραχές – κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, φοβίες ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα – όπως συμβαίνει με τους προαναφερθέντες.
Γενικότερα, οι πιο επιβαρυμένοι με όλα τα παραπάνω, είναι εκείνοι οι «λεηλατημένοι» από μια κοινωνία όπου, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής, Στέλιος Στυλιανίδης: «κυριαρχούσε ο ακραίος καταναλωτισμός, η εξιδανίκευση του πλούτου, η ισχύς του χρήματος ως άμυνα απέναντι στο άγχος του θανάτου, η ικανοποίηση του αγοραίου ναρκισσισμού μέσα από τα πολλά likes στα social media και η κουλτούρα του κενού» (εφημ. Το «Βήμα» 2 Ιανουαρίου 2022). Καταπέλτης ο καθηγητής Στυλιανίδης! Ας θυμηθούμε εδώ ως ελάχιστο χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι, εκείνο που κυρίως έλειπε στην πλειοψηφία των δυσανασχετούντων με τους περιορισμούς, ήταν το «σκότωμα» της ώρας με έναν καφέ. Αλοίμονο! Η Ελλάδα όλη, μια καφετέρια!…
Αν θα έπρεπε να εξετάσουμε κατά πόσον η αντοχή στην καραντίνα αντικατοπτρίζει και το πνευματικό επίπεδο του καθενός, επικαλούμαστε ως απάντηση τα λόγια της καταξιωμένης ηθοποιού Κάτιας Δανδουλάκη, σε συνέντευξή της: «Περνάω θαυμάσια! Έχω με τόσα να ασχοληθώ στην καραντίνα! Διαβάζω, μελετάω, σκέφτομαι, προγραμματίζω».
Οι άνθρωποι σαν την κυρία του θεάτρου μας, την μοναχική μα αυτάρκη μάλλον αποτελούν μειοψηφία, είναι όμως οι απολύτως τυχεροί, με ή χωρίς πανδημία!
Επειδή καταφέρνουν και τα βγάζουν πέρα με το πιο άγριο θηρίο, που είναι για όλους μας: ο εαυτός μας!
(*) Πτυχιούχος Φιλοσοφίας – Συγγραφέας

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

Μια άλλη… πραγματικότητα;

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

Μάσκες, αποστάσεις, μέτρα κατά του κορωνοϊού (άλλοτε πιο αυστηρά και άλλοτε πιο ήπια). Και καθημερινά, το ανακοινωθέν του ΕΟΔΥ με τις νέες μολύνσεις, τους διασωληνωμένους και τους νεκρούς…

Αν το σκεφθούμε, δύο χρόνια τώρα, μάλλον συνηθίσαμε σε μία άλλη… κανονικότητα. Μετά το πρώτο «οχύρωμα» στα σπίτια, βγήκαμε έξω, επιστρέψαμε στις δουλειές μας, βρήκαμε τις παρέες και τους γνωστούς. Στο μεσοδιάστημα – και ειδικά μετά την «Όμικρον» – πάρα πολλοί νοσήσαμε και ίσως… απομυθοποιήσαμε τον Covid (τουλάχιστον τη συγκεκριμένη εκδοχή του). Και επειδή, η «εποχή της πανδημίας» δεν έχει τελειώσει ακόμα, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για το μάλλον βέβαιο ενδεχόμενο νέων μεταλλάξεων, αυτή… η νέα κανονικότητα, μάλλον θα μας ακολουθεί και στο εγγύς μέλλον.

Φτάνει στο σημείο κάποιος να σκεφθεί λοιπόν, εάν μετά το τέλος της πανδημίας, θα μπορούμε να μιλήσουμε για «κανονικότητα». Μήπως θα έχουν αλλάξει τόσα πολλά πλέον – και σε τέτοιο βαθμό – που έτσι κι αλλιώς θα μπούμε σε μία νέα εποχή;

Αυτό είναι ένα σενάριο που ήδη πολλοί υποστηρίζουν. Ο καθένας από τη σκοπιά του. Για παράδειγμα, πολλοί λένε πως η τηλε-εργασία θα συνεχίσει να υπάρχει. Ίσως. Αλλά μάλλον θα είναι χρήσιμη και ωφέλιμη σε συγκεκριμένους κλάδους. Όχι σε όλους. Άλλοι υποστηρίζουν πως ο τουρισμός έχει ήδη «μεταμορφωθεί» γιατί οι τουρίστες αποδίδουν πλέον μεγάλη σημασία στην υγειονομική ασφάλεια. Ίσως και να συνεχίσει να ισχύει το ίδιο «δόγμα» και μετά την πανδημία, αλλά αυτό μόνο ως.. κακό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.

Από την άλλη πλευρά όμως, ας σκεφθούμε ποια είναι τα άλλα μεγάλα ζητήματα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Οικονομική ανάπτυξη και πρόοδο. Τι μπορεί να αλλάξει η «πανδημία» άραγε ως προς αυτό τον στόχο; Κλιματική αλλαγή και έντονα καιρικά φαινόμενα. Ούτε και εδώ μπορεί να αλλάξει κάτι μάλλον. Το ίδιο ισχύει και για τις ανισότητες, το κράτος δικαίου, τα εθνικά θέματα, κλπ.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι μετά την πανδημία, όλοι θα έχουμε μεγαλύτερη ευαισθησία για τον τομέα της υγείας και όλοι καταλάβαμε την αξία ενός ισχυρού συστήματος δημόσιας υγείας. Κατά τα άλλα, όποιες και όσες αλλαγές θα γίνουν στη ζωή μας, μένει να αποδειχθούν…

 

 

Περισσότερα
Advertisement

Ροή ειδήσεων

Advertisement

Αυτή την εβδομάδα