Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου 2023
Connect with us

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ- Κωνσταντίνος Καραμανλής: Το όραμα και η δικαίωση

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

Σε κάθε επέτειο της αποκατάστασης της δημοκρατίας στην Ελλάδα περισσεύουν οι αναφορές και τα σχετικά αφιερώματα, καθώς και οι παραλληλισμοί, ανάμεσα στο τότε και το σήμερα.

Η δε σύγκριση εκείνης της ταραχώδους εποχής με τη δύσκολη συγκυρία που διανύουμε αυτήν την περίοδο, είναι αναπόφευκτη.

Σημείο αναφοράς της, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής: ο μεγάλος πολιτικός άνδρας που κλήθηκε το 1974 να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά, μετά από 11 χρόνια αυτοεξορίας στο Παρίσι.

Είναι κοινή η παραδοχή ότι ο Καραμανλής τα κατάφερε, και με το παραπάνω. Η τεράστια κι επιβλητική προσωπικότητά του συνέβαλε τα μέγιστα ώστε, με οδηγό την κυβέρνηση της εθνικής σωτηρίας και με θεμέλιο λίθο το πρωτοποριακό Σύνταγμα του 1975, να οδηγήσει σταδιακά τη χώρα στην εδραίωση της δημοκρατίας.

Ο Εθνάρχης, εκτός από τη συναίσθηση της κρισιμότητας των περιστάσεων που καλείτο να διαχειριστεί, έφερε μαζί του και τον αέρα ενός μοντέρνου ευρωπαίου πολιτικού, επηρεασμένου εμφανούς από τη σκέψη της παραδοσιακής και σύγχρονης για την εποχή της Δεξιάς, ενός πολιτικού που είχε ως πρότυπό του και τον Γάλλο ηγέτη Σαρλ Ντε Γκολ.

Είναι πλέον δεδομένο ότι κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης παραμονής του στο Παρίσι ο  Καραμανλής, είχε την ευκαιρία να έλθει σε επαφή με τα κυρίαρχα τότε ρεύματα της φιλοσοφίας και της διανόησης, καθώς και να ενστερνιστεί ιδέες και απόψεις για το όραμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Εξ ου και η προσήλωσή του, στα όρια της εμμονής, στον στόχο της ένταξης Ελλάδας στην τότε Ε.Ο.Κ.. Σήμερα, βλέποντας τα πράγματα μέσα από την ασφάλεια της απόστασης του χρόνου, μπορούμε να υποθέσουμε με βεβαιότητα ότι αν ο Καραμανλής δεν ήταν κάτοικος Παρισιού επί έντεκα ολόκληρα χρόνια, και μάλιστα την περίοδο που η Ε.Ο.Κ. έμπαινε στην πρώτη φάση της ενηλικίωσής της, δεν θα κυνηγούσε τόσο έντονα τον ευρωπαϊκό στόχο.

Όπως και να ‘χει, όμως, παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις στην Ελλάδα της δικτατορίας, φέρεται να είχε βαθύτατες ανησυχίες για το μέλλον του τόπου και να ήξερε πολύ καλά τι έπρεπε και πώς έπρεπε να γίνει για την ανόρθωσή του.

Εν μέσω μιας εθνικής τραγωδίας, ως έμπειρος κυβερνήτης που ήταν, οδήγησε τη χώρα σε ήρεμα νερά και λίγα χρόνια μετά την έσπρωξε στην αγκαλιά της ενωμένης Ευρώπης, γεγονός που πολεμήθηκε στην αρχή αβυσσαλέα για να εκτιμηθεί στην πραγματικότητα πολύ αργότερα.

 

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Η δημοκρατία είναι πάντα «εύθραυστη»

Δημοσιεύθηκε

στις

 

Η δημοκρατία είναι ένα πολίτευμα ανοχής και ελευθερίας. Είναι όμως και ένα «εύθραυστο» πολίτευμα που πρέπει να προστατεύεται από τους εχθρούς της. Πολλά τα ιστορικά παραδείγματα για το πώς η δημοκρατία μπορεί να αφεθεί ή να γίνει προϊόν εκμετάλλευσης προκειμένου τελικά να καταλυθεί, οδηγώντας σε καταστροφές. Το παρελθόν διδάσκει και δεν πρέπει ποτέ να ξεχνιέται.

Και τα μαθήματα δεν έρχονται μόνο από το μακρινό παρελθόν της Ελλάδας και της Ευρώπης, αλλά και από το πολύ πιο πρόσφατο. Όλοι πρέπει να θυμόμαστε τις «συμπληγάδες» από τις οποίες πέρασε η δημοκρατία μας στα πολύ δύσκολα και θολά χρόνια της οικονομικής κρίσης, τότε που η δημοκρατία μπερδεύτηκε πολλές φορές με την… οχλοκρατία και τελικά, πολλοί και διάφοροι βρήκαν «έδαφος» για να καλλιεργήσουν τις μισαλλόδοξες και αντιδημοκρατικές τους ιδεολογίες επί του ελληνικού λαού.

Κατά τη δική μας άποψη λοιπόν, ένα νομοθέτημα που απαγορεύει τη κάθοδο στις εκλογές σε κομματικούς σχηματισμούς που αντίκεινται στη δημοκρατία και για τους οποίους υπάρχουν, τουλάχιστον ισχυρές ενδείξεις, ότι απειλούν την κοινωνική ειρήνη, δεν είναι μία έκφανση αδυναμίας της δημοκρατίας, αλλά το ακριβώς αντίθετο.

Λένε κάποιοι ότι τα μέτρα καταστολής ή απαγόρευσης, τελικά μπορεί να διογκώνουν ένα πρόβλημα. Αυτή η αντίληψη όμως έχει αποδειχθεί λανθασμένη πολλές φορές. Το καρκίνωμα εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, κινδυνεύει να μην μπορεί να αντιμετωπιστεί ποτέ. Αν λοιπόν, έχουμε διδαχτεί από το παρελθόν, τότε ο πολιτικός κόσμος της χώρας, παρά τις επιμέρους διαφορές, πρέπει να δείξει ότι μπορεί να προστατεύσει τη δημοκρατία. Το καλύτερο πολίτευμα, που όμως χρειάζεται διαρκώς επαγρύπνηση και φύλαξη.

 

 

 

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

Η έννοια της αλληλεγγύης στην αρχαιοελληνική σκέψη

Δημοσιεύθηκε

στις

Γράφει η Νικολέττα Κατσιδήμα Λάγιου
Φιλόλογος

Γνωρίζετε ίσως την αλληγορία του σπηλαίου του Πλάτωνα. Στο έργο του “Πολιτεία”, που αποτελεί έναν διάλογο που διεξήχθη μεταξύ κυρίως του μεγαλύτερου αδερφού του, του Γλαύκωνα και του Σωκράτη, του ανθρώπου που θαύμαζε απεριόριστα, που τον θεωρούσε ως τον δικαιότερο όλων και που εξαιτίας του στράφηκε αποκλειστικά προς τη φιλοσοφία, σκίζοντας μάλιστα τα πρωτόλεια ποιήματά του, στο έργο αυτό λοιπόν παρουσιάζει την εξής παράξενη, όπως την χαρακτηρίζει εικόνα για να περιγράψει την άγνοια και την πνευματική ρηχότητα που κατατρέχει τον άνθρωπο : Σε μια σκοτεινή, υπόγεια σπηλιά (συμβολισμός της γύρω μας πραγματικότητας, της αντιληπτής μέσω των αισθήσεων) εμείς όλοι είμαστε ριγμένοι ως δεσμώτες, και τις σκιές που πέφτουν σε έναν τοίχο μπροστά μας, που είναι και το μόνο που βλέπουμε από την ώρα που γεννιόμαστε, τις θεωρούμε ως τη μοναδική υπαρκτή αλήθεια.

Συνεχίζοντας την αλληγορική του αφήγηση λέει πως κάποιοι καταφέρνουν να λυθούν από τα δεσμά τους και να αναρριχηθούν σε εκείνον τον δύσκολο, ανηφορικό και μακρινό δρόμο έξω από τη σπηλιά αντικρύζοντας επιτέλους το φως του ήλιου, την πραγματική δηλαδή αλήθεια. Οι φωτισμένοι θα λέγαμε. Αυτοί, έχουν υποχρέωση να κατέβουν πάλι κάτω και να βοηθήσουν τους υπόλοιπους δεσμώτες, τους συνανθρώπους τους, με οποιοδήποτε μάλιστα κόστος.
Σήμερα λοιπόν που οι συνθήκες είναι τουλάχιστον επιβαρυντικές για τη συλλογικότητα αφού επικρατεί ένας αλλοτριωτικος τρόπος ζωής με χαρακτηριστικά την προσήλωση στα υλικά αγαθά κι όχι στις αξίες, την αποξένωση και τη μοναξιά (έρευνα του Harvard κατά τη διάρκεια της οποίας παρακολουθούνταν άνθρωποι στην καθημερινότητά τους από το 1937 έδειξε ότι ευτυχείς ήσαν εκείνοι που είχαν ικανοποιητικές ανθρώπινες σχέσεις) σήμερα λοιπόν τα λόγια του Πλάτωνα έχουν ιδιαίτερη σημασία. Πρότεινε μάλιστα κι ένα συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα μέσα από το οποίο θα ήταν δυνατό να προκύψουν τέτοιοι άνθρωποι, άνθρωποι δηλαδή με γνώσεις που θα θέσουν τον εαυτό τους στην υπηρεσία του κοινού συμφέροντος. Αξίζει να σημειωθεί πως ως κορωνίδα της εκπαιδευτικής διαδικασίας έθεσε την πενταετή ενασχόληση με τη φιλοσοφία.

Εκείνο που έχει τεράστιο ενδιαφέρον κι ίσως δεν έχουμε αντιληφθεί τη σημασία του – και όσον αφορά στο περίφημο “γνώθι σαυτόν”- είναι η διαφορετική διάσταση που έδωσε ο μαθητής του Πλάτωνα, ο Αριστοτέλης, στην κοινωνικότητα. Ο Πλάτων μίλησε για ηθική υποχρέωση των πεπαιδευμένων να στρατευθούν στην υπηρεσία του συνόλου. Και η ανησυχία του Γλαύκωνα πως θα κακοπεράσουν ασχολούμενοι με τα κοινά και θα αδικηθούν αφού δε θα αφεθούν στην ησυχία τους να απολαμβάνουν τις μόνες ηδονές που διαρκούν, τις πνευματικές, καθώς και η απάντηση του Σωκράτη σε αυτόν – λίγο ειρωνική αν τη διαβάσουμε προσεκτικά στο αρχαίο κείμενο – σηματοδοτούν ένα είδος εξαναγκασμού τους. “Ξέχασες, του είπε, φίλε μου ότι το νόμο δεν τον ενδιαφέρει πώς μια μεμονωμένη κοινωνική ομάδα θα ευτυχήσει αλλά προσπαθεί αυτό να καταστεί εφικτό για το σύνολο των πολιτών”. Πρέπει επομένως να τους εξαναγκάσουμε για το καλό όλων.

Κι εννοείται πως αν το σύνολο ευημερεί αντανακλαστικά τα οφέλη θα τα καρπωθούν κι οι ίδιοι στο πολλαπλάσιο. Ο εξαναγκασμός δηλαδή εμπεριέχει ένα επιχείρημα που δομείται πάνω σε μία ηθική, από τη μια, βάση προσφοράς στον συνάνθρωπο, κι από την άλλη, σε μία ας πούμε “ιδιοτέλεια”, που αφορά το ότι θα ωφεληθούν κι οι ίδιοι. Αυτά κατά Πλάτωνα. Ο Αριστοτέλης όμως ο μαθητής του, τον οποίο μάλιστα τον προσφωνούσε με το παρατσούκλι “ο νους” (σχήμα κατ’εξοχήν θα το λέγαμε στη λογοτεχνία, ότι είναι δηλαδή ο κατ’ εξοχήν νους) προσθέτοντας και το εντυπωσιακό σχόλιο για τον εξαιρετικό μαθητή πως όταν λείπει από το ακροατήριο αυτό είναι “κουφό”, ο Αριστοτέλης λοιπόν έδωσε μία διαφορετική διάσταση στην κοινωνικότητα. Έγραψε στα “Πολιτικά” του τη διάσημη πλέον φράση που ορίζει με τρόπο κατηγορηματικό κι ευθύβολο την ανθρώπινη υπόσταση, στηρίζοντάς την σε συμπαγή κι αδιάσειστα επιχειρήματα : είπε ότι ο άνθρωπος είναι εκ φύσεως κοινωνικό ον (“φύσει πολιτικό ζώον” ).

Κι αυτό το εκ φύσεως σημαίνει πως δεν τίθεται θέμα εξαναγκασμού. Είναι φύσει προγραμματισμένος να δομεί συλλογικότητες, να είναι αλληλέγγυος και να πειθαρχεί σε οτιδήποτε συγκρατεί σε αρραγή ενότητα την ομάδα, κάνοντας ο φιλόσοφος και σαφή διαχωρισμό μεταξύ της αγέλης, ως τύπο ομάδας, και της ανθρώπινης κοινωνίας που λειτουργεί με γνώμονα τη δικαιοσύνη, την ανώτερη όλων των κοινωνικών αρκετών, αφού όπως σημειώνει εμπεριέχει όλες τις άλλες. Ξεκινά δηλαδή από διαφορετική σε σύγκριση με το δάσκαλό του βάση. Ξεκινά από τη φύση μας και αποδεικνύει την απόλυτη συμβατότητά μας με την ηθική ως αποτέλεσμα αυτής ακριβώς της φύσης μας.

Δεν είναι επομένως η αλληλεγγύη προς τον συνάνθρωπο, η ενσυναίσθηση, το αγωνιστικό πνεύμα να προστατέψουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν είναι στάση ζωής που πηγάζει από κάποια, έστω ηθικού τύπου, επιβολή. Ούτε είναι προϊόν ιδιοτελούς σκέψης που λέει ας υπερασπιστώ τον συνάνθρωπο για να εξασφαλίσω μια ήρεμη κοινωνία, χωρίς ανισότητες, αφού το αντίθετο θα οδηγούσε σε προβλήματα που θα διατάρασσαν και τη δική μου ηρεμία κι ευτυχία. Την αλληλεγγύη ο Αριστοτέλης την εντοπίζει στο ανθρώπινο DNA. Αυτοί που βουτούν δηλαδή σε παγωμένα νερά και σώζουν ανθρώπους που πνίγονται, αυτοί που προσφέρουν εθελοντικά από το υστέρημα του χρόνου και το πλεόνασμα της αγάπης τους, αυτοί που τοποθετούν τον άνθρωπο στην ανώτερη βαθμίδα του αξιακού τους συστήματος, αυτοί κατά τον Σταγειρίτη πραγματώνουν, κι άρα τελεολογικά, καταξιώνουν την ανθρώπινη υπόσταση, αφού συμπεριφέρονται ακριβώς όπως επιτάσσει η φύση τους. Εγείρεται βεβαίως το ερώτημα : γιατί αφού είναι έμφυτη αυτή η τάση δεν εκδηλώνεται στο γενικό σύνολο του πληθυσμού.

Μα ακριβώς επειδή αποτελεί τάση, δυνατότητα, η οποία για να γίνει ικανότητα (για να περάσει από το εν δυνάμει στο εν ενεργεία) απαιτείται η καλλιέργειά της μέσω της παιδείας. Κι αντιλαμβανόμαστε το έλλειμμα ανθρωπιστικής παιδείας που υπάρχει στον σύγχρονο κόσμο από τα πολλαπλά κρούσματα αντίθετης με τη φύση μας συμπεριφοράς.

Κανένα χωράφι, όσο γόνιμο κι αν είναι, με όσα θρεπτικά συστατικά κι αν έχει ευλογηθεί, δεν πρόκειται να καρπίσει και να δώσει σοδειά αν δεν καλλιεργηθεί. Για αυτό και στο ίδιο έργο του, στα “Πολιτικά “, τόνισε πως η παιδεία θα πρέπει να είναι ηθικοπροσανατολισμένη, κοινή (αφού κοινός είναι κι ο στόχος) και δημόσια. Δυόμιση χιλιετίες μετά αυτά παραμένουν ακόμα ως ζητούμενα.
(*) Απόσπασμα από την ομιλία, στην εκδήλωση για την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του Παραρτήματος Πατρών της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας που έγινε στο ξενοδοχείο «Αστήρ»

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

Oι προτάσεις για το πρώην 409

Δημοσιεύθηκε

στις

 

ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΣΟΛΩΜΟΥ (*)

Είναι σαφές ότι το κληροδότημα, που αφορά το πρώην 409, προβλέπει ρητά ότι το κτίριο θα χρησιμοποιείται για τις υγειονομικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Σήμερα έχουμε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο αναξιοποίητο, 5. 500τ.μ. στη πόλη, ενώ η συγκεκριμένη δομή δημοπρατείται προς ενοικίαση στις 22/02/2023 από τις υπηρεσίες Ενόπλων Δυνάμεων (Υπηρεσία Αξιοποίησης Ακίνητης Περιουσίας Ένοπλων Δυνάμεων).
Η δημοπρασία προβλέπει παραχώρηση του κτιρίου σε ιδιώτες (50+20χρόνια) για εμπορική χρήση με αρχικό μηνιαίο μίσθωμα περί τις 18.000 ευρώ και με απαλλαγή ενοικίου για τα πρώτα δύο έτη σαν συμβολή στο κόστος ανακατασκευής.
Το ερώτημα που τίθεται πρώτο, είναι πως οι κρατικές υπηρεσίες ξεπέρασαν τους όρους του κληροδοτήματος Μαραγκοπούλου και προχωρούν στη διαδικασία αυτή.
Προβλέπεται μετά πάροδο ετών η άρση των όρων του κληροδοτήματος ή οι νομικές υπηρεσίες βρήκαν κάποιο παράθυρο για την δημοπρασία;
Εκτιμώ πως θα πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις για την ακύρωση του διαγωνισμού και την αξιοποίηση του κτιρίου προς την κατεύθυνση της κάλυψης αναγκών για υγειονομικές δομές, που μπορεί να είναι:
1) Δημιουργία Κέντρου Υγείας αστικού τύπου με τμήμα επειγόντων και ημερήσιας νοσηλείας.
2) Λειτουργία μονάδας φροντίδας ασθενών τελικού σταδίου.
3) Ανάπτυξη μονάδων για ασθενείς με ψυχιατρικά νοσήματα
Μια ακόμη πιθανή εκδοχή, που θα πρέπει να εξετασθεί, είναι η παραχώρηση στο Δήμο Πατρέων (όπως του Λαδόπουλου), όπου στην περίπτωση αυτή, η δημοτική αρχή πρέπει να αποφασίσει για την χρήση του, με διάλογο με τους φορείς της πόλης, ώστε η χρήση του να αποδώσει πολλαπλά οφέλη για την πόλη μας.
Συνεπώς όλοι οι φορείς, συντεταγμένα, πρέπει να υψώσουμε φωνή αντίδρασης, για να σταματήσει η δημοπράτηση και να έχει αίσιο τέλος η διεκδίκηση.
(*) Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών, Αν. Τομεάρχης Υγείας ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛ., αντιπρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Πατρέων)

 

 

Περισσότερα
Advertisement

Ροή ειδήσεων

Advertisement

Αυτή την εβδομάδα