Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2022
Connect with us

Εκκλησιαστικά

Δεκαπενταύγουστος: Πώς προέκυψαν τα πιο περίεργα προσωνύμια της Παναγίας

Δημοσιεύθηκε

στις

Αμέτρητες είναι οι προσωνυμίες που έχει δώσει ο λαός μας στην Παναγία.

Τα ονόματα αυτά σφυρηλάτησαν μέσα στο χρόνο το περίτεχνο και ακριβό διάδημα που της αφιέρωσε η ευσέβεια και η αγάπη των πιστών. Στον ελληνικό λαό η επωνυμία Παναγία έχει καθιερωθεί ως η συνηθέστερη επίκληση της Θεοτόκου Μαρίας, η οποία καθιερώθηκε από τον 3ο αιώνα ως την αγιώτατη από όλους τους αγίους.

Τα προσωνύμια της Παναγίας, πέρα από ποιητικές εκφράσεις και επικλήσεις των πιστών προς την Θεοτόκο, δηλώνουν ιδιότητες και χαρακτηρισμούς Της, τόπον προέλευσης ή ευρέσεως της θαυματουργού εικόνας, γιορτή και αλλά πολλά. Έτσι έχουμε ονόματα που δηλώνουν τόπο, φυτά ή άνθη, θαυματουργικό τρόπο φανέρωσης, τον κτήτορα ή ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της εικόνας κ.ά.

Φυσικά και είναι αδύνατο να αναφερθούν όλες όλα τα ονόματα της Θεοτόκου μέσα σε λίγες σελίδες. Ακόμα και η απλή αναγραφή τους θα απαιτούσε πολυσέλιδο βιβλίο. Πάμε να δούμε πως προέκυψαν τα πιο περίεργα προσωνύμια που Της έχει αποδώσει ο λαός μας.

«Παναγία του Πάθους»

Προσωνυμία της Θεοτόκου, που προήλθε από τον εικονογραφικό τύπο «Η Αμόλυντος» που εικονίζεται η Θεοτόκος με λυπημένο πρόσωπο να κοιτά τον Χριστό, που τον κρατεί στο αριστερό της χέρι, ενώ στις δύο άνω γωνίες εικονίζονται εκατέρωθεν δύο άγγελοι που βαστούν τα σύμβολα του πάθους, ο ένας τον σταυρό και ο άλλος τη λόγχη και το καλάμι με τον σπόγγο.

«Παλαιοκαστρίτισσα ή Παλιοκαστρίτσα»

Λαϊκή προσωνυμία της Παναγίας πού οφείλεται στο γεγονός ότι ο ναός της βρίσκεται κτισμένος σε παλιό κάστρο. Γνωστό είναι το μοναστήρι της Παλαιοκαστρίτισσας στην Κέρκυρα. Λέγεται και Παλιοκαστρίτισσα ή Παλιοκαστρίτσα. Στη Μύκονο λέγεται Παλιοκαστρινή επειδή ο ναός της είναι χτισμένος στο παλιό Κάστρο.

«Παντάνασσα»

Λογία και ποιητική προσωνυμία της Θεοτόκου, πού δηλώνει ότι είναι η μόνη Άνασσα = βασίλισσα. Είναι γνωστό το τροπάριο των Καταβασιών της Πεντηκοστής «Χαίροις άνασσα μητροπάρθενον κλέος», δηλαδή, «χαίρε βασίλισσα ή δόξα των μητέρων και των Παρθένων». Υπάρχει και εικονογραφικός τύπος της Θεοτόκου ως «Η Παντάνασσα». Με την ονομασία αυτή υπάρχουν ναοί, όπως στον Μυστρά, μοναστήρια, όπως στη Θεσσαλονίκη, αλλά και πολλά χωριά, όπως η Παντάνασσα στο Αμάρι Κρήτης κ.λπ.

«Παραπορτιανή»

Λαϊκή ονομασία της Παναγίας στη Μύκονο, επειδή ο ναός της βρίσκεται κτισμένος πλησίον της μεγάλης Πόρτας. Παρά την πόρτα = Παραπορτιανή. Προφανώς η πόρτα αυτή να είναι κατάλοιπο της μεγάλης καστρόπορτας απ’ όπου έμπαιναν και έβγαιναν οι κάτοικοι του κάστρου. Ίσως και του παραπορτιού, της μικρής δηλ. πόρτας, που χρησιμοποιούταν σε περιόδους κινδύνου και ανάγκης για τη σωτηρία των κατοίκων του κάστρου.

«Πέτρα»

Ποιητική προσωνυμία της Παναγίας προερχομένη από τον στίχο του Ακάθιστου «χαίρε πέτρα ή ποτίσσασα τους διψώντας την ζωήν». Υπάρχουν όμως ναοί της που είναι κτισμένοι πάνω σε ογκώδεις βράχους ή σε πλευρές χαράδρας και έχουν προσλάβει την προσωνυμία αυτή η και ακόμη στην πόλη που είναι κτισμένη ο ναός της όπως ή Πέτρα της Μακεδονίας, της Βοιωτίας, της Ηπείρου, της Μυτιλήνης κ.ά. Στην περίπτωση αυτή πρόκειται για τοπωνυμική προσωνυμία της Θεοτόκου.

«Πευκοβουνογιάτρισσα»

Προσωνυμία της Θεοτόκου στην Κερατέα Αττικής, που την προσέλαβε επειδή το μοναστήρι της, αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, βρίσκεται κτισμένο σε βουνό που είναι κατά­φυτο από πεύκα. Είναι γνωστό ότι ο καθαρός αέρας θεραπεύει πολλές ασθένειες και η Θεοτόκος ως καθαρός πνευματικός αέρας θεραπεύει – γιατρεύει – τα σώματα και τις ψυχές των ανθρώπων.

«Πισωτοιχιώτισσα»

Λαϊκή προσωνυμία της Θεοτόκου στο Ηράκλειο Κρήτης. Προφανώς η ονομασία οφείλεται στο γεγονός ότι ο ναός της βρίσκεται κτισμένος πίσω από τμήμα παλαιού τείχους ή τοίχου.

«Πολίτισσα»

Λαϊκή Ονομασία της Αειπαρθένου στο Ηράκλειο Κρήτης, Θεοτόκος αποκαλείται. Λέγεται και Κυρά Πολίτισσα.

«Σκοινιώτισσα»

Φυτωνυμική προσωνυμία της Θεοτόκου στη Μήλο των Κυκλάδων. Προέρχεται από το θαμνώδες φυτό σκοίνος ή σχοίνος.

«Ταξιδιάρα»

Λαϊκή προσωνυμία της Θεοτόκου. Την επικαλούνται τα αγαπητά και προσφιλή πρόσωπα αυτών που πρόκειται να ταξιδέψουν. Κυρίως όμως την Ταξιδιάρα Παναγία την επικαλούνται οι οικογένειες των ναυτικών μας για να έχουν οι δικοί τους άνθρωποι που ταξιδεύουν, αλλά και όλοι οι ναυτικοί, καλά ταξίδια και γαλήνιες θάλασσες. Είναι γνωστή η φράση «Η Παναγιά μαζί σου». Η Παναγία μας πάντα συνοδοιπορεί με τους οδοιπόρους και συνταξιδεύει με τους ταξιδιώτες. Τους σκέπει και τους προστατεύει από κάθε κακό.

«Τατάρνα ή Τατάρνης ή Ταταρνώτισσα»

Προσωνυμία της Θεοτόκου στο Καρπενήσι. Βρίσκεται στην Ιερά Μονή Τατάρνας στο Καρπενήσι Ευρυτανίας. Λέγεται και Τατάρνης και Ταταρνώτισσα.

«Τζιλά»

Προσωνυμία της Θεοτόκου. Ονομάστηκε έτσι επειδή τιμωρεί όσους εργάζονται την ημέρα των γιορτών της.

«Τουρλιανή»

Λαϊκή ονομασία της Παναγίας μας, που οφείλεται στην κατασκευή του ναού της που έχει τρούλο. Από εδώ και η ονομασία της Τρουλιανή ή Τρουλωτή και με τον αναγραμματισμό πού υπέστησαν οι λέξεις Τουρλιανή και Τουρλωτή. Τουρλωτός όμως είναι ο φουσκωτός, αυτός πού έχει σφαιροειδές σχήμα, ο στρογγυλοποιημένος, ο εξογκωμένος. Ο τρούλος μιας εκκλησίας πάντα προεξέχει από τα αλλά αρχιτεκτονικά και μορφολογικά στοιχεία του ναού και γι’ αυτό είναι εντυπωσιακός. Άλλωστε υπάρχει και ο αρχιτεκτονικός τύπος ναών που λέγεται Τρουλαία Βασιλική ή Βασιλική μετά τρούλου. Δικαιολογημένα λοιπόν ο λαός μας έδωσε την προσωνυμία αυτή στην Παναγία μας που οφείλεται ότι ο ναός της είχε τρούλο ή ήταν τουρλωτός (φουσκωμένος, εξογκωμένος) για να τον διακρίνουν από άλλο ναό της Παναγίας που δεν είχε τρούλο.

«Χρυσογαλατούσα»

Λαϊκή προσωνυμία της Θεοτόκου, που δηλώνει πως η Θεοτόκος ανέθρεψε τον Ιησού Χριστό με χρυσό γάλα.

«Χρυσογαλούσα»

Λαϊκή προσωνυμία της Παναγίας, που δηλώνει ότι η Θεοτόκος γαλούχησε το Χριστό με χρυσούς τρόπους.

«Ψηλιανή»

Λαϊκή προσωνυμία της Θεοτόκου, που σημαίνει ότι και η ονομασία Υψηλή.

«Ψυχοσώστρα»

Λαϊκή προσωνυμία της Θεοτόκου, που προέρχεται από τις συχνές ικεσίες των πιστών προς Αυτήν «σώσον τας ψυχάς ημών».

Εκκλησιαστικά

Συγκίνηση στην λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας της Σμυρνιάς στα Προσφυγικά της Πάτρας

Δημοσιεύθηκε

στις

Με συγκίνηση τιμήθηκε χθες στην Πάτρα η ημέρα εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό Κράτος. Το πρωί τελέστηκε Δοξολογία στον Ιερό Ναό της Αγίας Φωτεινής Πατρών χοροστατούντος του Μητροπολίτη Πατρών, κ. Χρυσοστόμου, ενώ ακολούθησε λιτάνευση της εικόνας τη; Παναγίας της Σμυρνιάς στα Προσφυγικά μέχρι την πλατεία Ελευθερίας, όπου στο μνημείο του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης έγινε επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων από τους εκπροσώπους των τοπικών Αρχών και φορέων.

Τις εκδηλώσεις διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολη Πατρών και η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος.
Ο ναός της Αγίας Φωτεινής κτίσθηκε από τους Μικρασιάτες πρόσφυγες σε ανάμνηση του ομώνυμου Ναού που βρισκόταν στη Σμύρνη ενώ αποτελεί κοινή διαπίστωση πως οι Μικρασιάτες συνολικά εμπλούτισαν την κοινωνία και τον πολιτισμό της περιοχής.
Στον Ιερό ναό της Αγίας Φωτεινής Πάτρας, στον οποίο φυλάσσονται ιερά κειμήλια που μεταφέρθηκαν από την μαρτυρική και αιματοβαμμένη γη της Σμύρνης, το ιερό και περίπτυστο εικόνισμα της Παναγίας της Σμυρνιάς και ο Σταυρός Ευλογίας του θρυλικού και μαρτυρικού ιερομάρτυρος Μητροπολίτη της Σμύρνης Χρυσόστομου.

ΣΗΜΕΡΑ Η ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΝΤΑΛΑΡΑ

Εξ άλλου σήμερα θα πραγματοποιηθεί συναυλία αγάπης και μνήμης που διοργανώνεται από την Ιερά Μητρόπολη Πατρών σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας με στόχο την ενίσχυση του φιλανθρωπικού έργου της Μητροπόλεως. Πρόκειται για τη συναυλία με τον Γιώργο Νταλάρα και με τίτλο «Σμύρνη Αιώνια», που θα φιλοξενηθεί στις 8 μ.μ., στο Παμπελοποννησιακό Στάδιο. Τα έσοδα (12 ευρώ κοστίζει το κάθε κουπόνι) θα διατεθούν για την κάλυψη των αναγκών των κοινωνικών δομών της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών.

 

Περισσότερα

Εκκλησιαστικά

Ημέρα εθνικής μνήμης- Δοξολογία σήμερα στον Ι.Ν. Αγίας Φωτεινής και κατάθεση στεφάνων στην πλατεία Ελευθερίας με αφορμή τα 100 χρόνια της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας

Δημοσιεύθηκε

στις

 

Τιμάται την Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2023, στην Πάτρα, η ημέρα εθνικής μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό Κράτος, που έχει καθιερωθεί η 14η Σεπτεμβρίου.

Στο πλαίσιο του εορτασμού έχουν προγραμματιστεί τιμητικές εκδηλώσεις στη μνήμη των θυμάτων της γενοκτονίας από την Ιερά Μητρόπολη Πατρών και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.

Στις 10 το πρωί, μετά το πέρας της αρχιερατικής θείας λειτουργίας, θα τελεστεί δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίας Φωτεινής Πατρών και στη συνέχεια λιτάνευση της εικόνα της Παναγίας μέχρι και την πλατεία Ελευθερίας, όπου στο μνημείου του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης, στην πλατεία Ελευθερίας, θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση, θα ακολουθήσει κατάθεση στεφάνων και θα πραγματοποιηθούν ομιλίες.

Σήμερα το πρωί θα τελεστεί αρχιερατική θεία λειτουργία στον Ιερό Ναό της Αγίας Φωτεινής, θα, όπου και θα τελεστεί δέηση και θα ακολουθήσουν ομιλίες.

Ο Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος καλεί τον πατραϊκό λαό να παραστεί στις εκδηλώσεις και να τιμήσει τα θύματα της Μικρασιατικής Γενοκτονίας.

Σημείο αναφοράς αποτελεί σήμερα ο Ιερός Ναός Αγίας Φωτεινής στην Πάτρα, στην συνοικία των Προσφυγικών, εκεί που μετά την Μικρασιατική Καταστροφή εγκαταστάθηκαν στην Πάτρα πολλές οικογένειες Ελλήνων Μικρασιατών, που έφθασαν ως πρόσφυγες στο λιμάνι της πόλης. Αρχικά στεγάστηκαν σε σχολεία και σε σταφιδαποθήκες. Το 1926 άρχισε η κατασκευή των προσφυγικών συνοικισμών, τα λεγόμενα Προσφυγικά.

Ο ναός της Αγίας Φωτεινής κτίσθηκε από τους Μικρασιάτες πρόσφυγες σε ανάμνηση του ομώνυμου Ναού που βρισκόταν στη Σμύρνη ενώ αποτελεί κοινή διαπίστωση πως οι Μικρασιάτες συνολικά εμπλούτισαν την κοινωνία και τον πολιτισμό της περιοχής.

Όπως ανέφερε, προχθές στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος προσκαλώντας τον λαό να στηρίξει με την παρουσίαση του τις διήμερες εκδηλώσεις, που θα γίνουν στον Ιερό ναό της Αγίας Φωτεινής Πάτρας, στον οποίο φυλάσσονται ιερά κειμήλια που μεταφέρθηκαν από την μαρτυρική και αιματοβαμμένη γη της Σμύρνης, το ιερό και περίπτυστο εικόνισμα της Παναγίας της Σμυρνιάς και ο Σταυρός Ευλογίας του θρυλικού και μαρτυρικού ιερομάρτυρος Μητροπολίτη της Σμύρνης Χρυσόστομου.

ΑΥΡΙΟ Η ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΜΕ ΤΟΝ Γ. ΝΤΑΛΑΡΑ

Αύριο θα πραγματοποιηθεί συναυλία αγάπης και μνήμης που διοργανώνεται από την Ιερά Μητρόπολη Πατρών σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας με στόχο την ενίσχυση του φιλανθρωπικού έργου της Μητροπόλεως. Πρόκειται για τη συναυλία με τον Γιώργο Νταλάρα και με τίτλο «Σμύρνη Αιώνια», που θα φιλοξενηθεί στις 8 μ.μ. της Δευτέρας, στο Παμπελοποννησιακό Στάδιο. Τα έσοδα (12 ευρώ κοστίζει το κάθε κουπόνι) θα διατεθούν για την κάλυψη των αναγκών

των κοινωνικών δομών της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών.

 

 

 

Περισσότερα

Εκκλησιαστικά

Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού-Τιμάται σήμερα η μεγάλη δεσποτική εορτή της Χριστιανοσύνης,

Δημοσιεύθηκε

στις

Μεγάλη δεσποτική εορτή της Χριστιανοσύνης η σημερινή, κατά την οποία τιμάται η διπλή ανεύρεση του Σταυρού πάνω στον οποίο μαρτύρησε ο Ιησούς Χριστός.

Η Ύψωση του Τιμίου Σταυρού εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα κάθε χρόνο και στην Ιερά Μητρόπολη Πατρών.
Σε όλους τους ιερούς ναούς της Πάτρας και της Αχαΐας θα τελεστούν θείες λειτουργίες κατά τη διάρκεια των οποίων ψάλλεται, μεταξύ των άλλων, το πασίγνωστο απολυτίκιο «Σώσον Κύριε τον λαόν σου…».
Στους πιστούς μοιράζονται κλώνοι βασιλικού, εκκλησιαστική συνήθεια που πηγάζει από την παράδοση ότι στο μέρος που βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός είχε φυτρώσει το αρωματικό αυτό φυτό. Η Εκκλησία επιτάσσει την ημέρα αυτή αυστηρά νηστεία καθώς πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εορτές της Ορθοδοξίας.

Πανηγυρίζει η Κάτω Αχαΐα
Σήμερα η Κάτω Αχαΐα γιορτάζει πανηγυρικά την Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, στον ομώνυμο Ιερό Ναό «Τιμίου Σταύρου Κάτω Αχαΐας».
Την αρχιερατική θεία λειτουργία θα τελέσει ο Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος, ο οποίος θα κηρύξει τον θείο λόγο.
Θα ακολουθήσει τιμητική εκδήλωση για τους αγωνιστές της Κύπρου, στην οποία θα ομιλήσει ο Μητροπολίτης και ο δήμαρχος Δυτικής Αχαΐας Σπύρος Μυλωνάς.
Στις 7 το απόγευμα θα τελεστούν οι ακολουθίες του Εσπερινού μετά των Χαιρετισμών του Τιμίου Σταυρού και μετά θα ομιλήσει ο προϊστάμενος της Ενορίας και Αρχιερατικός Επίτροπος Δύμης, π. Απόστολος Δημητρόπουλος.

Γιορτάζει ο Παντοκράτορας
Στην Πάτρα πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός Παντοκράτορος Πατρών τιμώντας την εορτή υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.
Σήμερα, θα τελεστεί θεία λειτουργία και η τελετή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού ώρα 7:00-10:00 π.μ., ενώ στις 6 μ.μ. θα τελεστεί ο μεθέορτιος εσπερινός και οι Χαιρετισμοί προς τον Τίμιο Σταυρό και στους δύο Ιερούς Ναούς.
ΣΤΗΝ ΑΝΘΟΥΠΟΛΗ Ο ΚΕΡΝΙΤΣΗΣ
Ο Επίσκοπος Κερνίτσης κ. Χρύσανθος θα τελέσει αρχιερατική θεία λειτουργία σήμερα το πρωί στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό Υψώσεως Τιμίου Σταυρού στην Ανθούπολη.
Η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΣΥΝΟΡΑ
Χθες ο κ. Χρύσανθος τέλεσε τον εσπερινό στην Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία στα Σύνορα Πατρών, παρουσία πλήθους πιστών, στο παρεκκλήσι του Τιμίου Σταυρού, το οποίο ανηγέρθη το 1982 προς τιμήν της ευρέσεως του αχειροποίητου Βυζαντινού Σταυρού, όπου βρίσκεται θεϊκώς χαραγμένος σε τεμάχιον ξύλου από πεύκο, εγκανιάστηκε από τον Μητροπολίτη πρ. Πατρών κυρό Νικόδημο το 1986.

 

Περισσότερα
Advertisement

Ροή ειδήσεων

Advertisement

Αυτή την εβδομάδα