Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2023
Connect with us

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Κεραμίδα… αφύπνισης!

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

Από την ώρα που έγινε γνωστή η τραγική είδηση, δεν λέει να φύγει από το μυαλό μας… Ένα παιδί πήγε χθες στο σχολείο του, αλλά δεν θα ξαναγυρίσει ποτέ ξανά στο σπίτι του.  Και η αιτία είναι μία έκρηξη στο λεβητοστάσιο του σχολείου, την ώρα που (όπως είδαμε να γράφεται) τα παιδιά βρίσκονταν αμέριμνα στην αυλή για διάλλειμα.

Από την έκρηξη φαίνεται πως εκτοξεύτηκαν κομμάτια τσιμέντου αλλά και μία μεταλλική πόρτα σε απόσταση πολλών μέτρων, με αποτέλεσμα, ένας μαθητής να πεθάνει και δύο ακόμα να τραυματιστούν.

Ποιος γονιός – αλλά και ποιος άνθρωπος γενικότερα – μπορεί άραγε να αντέξει τη σκέψη ότι ένα παιδί χάθηκε με αυτόν τον τρόπο, μέσα στον χώρο του σχολείου;

Από τη μία πλευρά προσπαθείς να βάλεις κάτω τη ψυχρή λογική και να σκεφτείς ότι ένα ατύχημα μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε χώρο, οποιαδήποτε στιγμή. Από την άλλη όμως, η πεποίθηση ότι ο χώρος κάθε σχολείου είναι (ή πρέπει να είναι) από τους πιο ασφαλείς, σε κάνει να τρελαίνεσαι για μία τραγωδία που ήρθε παντελώς ξαφνικά να ταρακουνήσει την ελληνική κοινωνία.

Να ταρακουνήσει την κοινωνία και ίσως, να… αφυπνίσει τους αρμόδιους. Και όχι μόνο στην κατεύθυνση της έρευνας που αναμφίβολα θα γίνει για τη συγκεκριμένη τραγωδία, αλλά της έρευνας που πρέπει να γίνει σε κάθε σχολείο για τις συνθήκες ασφάλειας.

Για παράδειγμα: Είμαστε βέβαιοι πως τα λεβητοστάσια σε όλα τα σχολεία είναι ασφαλή; Είμαστε βέβαιοι πως τα σχολικά μας κτίρια έχουν την απαιτούμενη αντοχή απέναντι σε σεισμούς και άλλα καιρικά φαινόμενα; Τα παιδιά μας πηγαίνουν σε σχολεία που τους παρέχουν ασφάλεια;

Ξέρουμε καλά πως το ζήτημα είναι μεγάλο. Απαιτεί μία μεγάλη εθνική επιχείρηση και πολλούς πόρους. Το ελληνικό κράτος όμως δεν μπορεί να κάνει «εκπτώσεις» στο συγκεκριμένο ζήτημα. Και το περιστατικό στις Σέρρες μας το θύμισε…. Σαν μία «κεραμίδα» που έπεσε πάνω στα κεφάλια μας και έφερε με δύναμη στο προσκήνιο ένα τόσο επείγον ζήτημα…

 

Άρθρα-Συνεργασίες

Η Πάτρα ως κέντρο εμπορίου σταφίδας – Η σταφιδική κρίση στην Πελοπόννησο

Δημοσιεύθηκε

στις

Της Σοφίας Καυκοπούλου

 

Ολόκληρο τον 19ο αιώνα, αλματώδης ήταν η αύξηση της σταφιδοκαλλιέργειας στην Πελοπόννησο. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας 1860 η καλλιέργεια της σταφίδας είχε επεκταθεί σε 120.000 – 150.000 στρέμματα, που μέχρι τότε ήσαν ακαλλιέργητα και μετά τη προσάρτηση των Ιονίων Νήσων στα 1864, προσετέθη και η δική τους παραγωγή.

Ο λόγος της προτίμησης του λιμανιού της Πάτρας για την εξαγωγή της σταφίδας οφείλονταν στις υποδομές του (μεγάλο βάθος που επέτρεπε την προσέγγιση μεγάλων ατμοπλοίων, δυνατότητα συσκευασίας και αποθήκευσης της σταφίδας κ.λπ.), υποδομές που στερούνταν τα άλλα λιμάνια, αλλά και στις διασυνδέσεις των εμπορικών οίκων της Πάτρας με τις χώρες απορρόφησης της εξαγομένης σταφίδας. Επιπλέον, η Πελοπόννησος, διέθετε πολλά οροπέδια τα οποία προσφέρονταν για καλλιέργεια σιταριού, βασικού προϊόντος τότε για την διατροφή του ελληνικού λαού.

Η ζήτησή της σταφίδας όμως στην Ευρωπαϊκή αγορά ήταν μεγάλη και η αγροτική παραγωγή των Πατρών και της ενδοχώρας προσδέθηκε στη συγκυρία αυτή. Τα λιμάνια του Λονδίνου, Λίβερπουλ, Μασσαλίας, Τεργέστης, Άμστερνταμ και Οδησσού ήσαν ο προορισμός των πλοίων που έφευγαν φορτωμένα με σταφίδα από τα λιμάνια των Πατρών, Κατακόλου, Καλαμάτας και Ζακύνθου.

Πολύ νωρίς η Πάτρα έγινε το κατεξοχήν εξαγωγικό κέντρο της σταφίδας που παραγόταν σε 66 συνολικά σταφιδοπαραγωγικά κέντρα της Αχαΐας και των γειτονικών περιοχών Ήλιδας και Αιγίου, της Αιτωλοακαρνανίας και της Μεσσηνίας, ενώ ο ρόλος του λιμανιού του Κατακόλου και του Αιγίου ήταν συμπληρωματικός.

Η Πάτρα μετατρέπεται τώρα σε κύριο διαμετακομιστικό κέντρο του εμπορίου σταφίδας και  οι πρώτες βιομηχανίες συνδέονται με την παραγωγή σταφίδας. Τα πρώτα καράβια που φόρτωναν τον πρώτο καρπό της σταφιδικής σεζόν για κάποιον από τους 6 ή 7 συνήθεις λιμένες προορισμού, ήσαν τα λεγόμενα «πριμαρόλια».

Στη δεκαετία 1830-1840 η εμπορική κίνηση του λιμανιού παρουσιάζει ανοδική πορεία. Εξάγεται σταφίδα αξίας 230.000 αγγλικών λιρών και εισάγονται εμπορεύματα αξίας μόλις 39.000 λιρών. Παράλληλα εμφανίζεται και επιβατηγός κίνηση του λιμανιού από επτανησιακές, αγγλικές και αυστριακές ναυτιλιακές εταιρείες. Τα δρομολόγια συνδέουν αφενός την Πάτρα με την Κέρκυρα, την Τεργέστη, την Ανκόνα και την Αγγλία, μέσω Ζακύνθου, που την εποχή αυτή έχει αυξημένη επικοινωνία με τη Δύση, και αφετέρου την Πάτρα με το Αίγιο και το Λουτράκι.

 

ΠΡΩΤΗ ΣΤΑΦΙΔΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Κατά την τελευταία δεκαετία του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, στην Ελλάδα εκδηλώθηκε μια μεγάλη οικονομική κρίση, η οποία αναστάτωσε τον ελληνικό αγροτικό πληθυσμό και ιδιαίτερα τους αγρότες της Πελοποννήσου. Μάλιστα, κατά την περίοδο αυτή της κρίσης, προκλήθηκε ακόμα και κοινωνική αναταραχή στους αγροτικούς πληθυσμούς.

H πρώτη σταφιδική κρίση εκδηλώθηκε μεταξύ των ετών 1850 και 1893. Το 1875 παρουσιάζεται υπερπαραγωγή σταφίδας. Οι τιμές πέφτουν διεθνώς και μένουν απούλητες μεγάλες ποσότητες κορινθιακής σταφίδας. Την ίδια περίοδο ωστόσο, η καταστροφή των γαλλικών αμπελώνων από φυλλοξήρα σώζει για την επόμενη δεκαπενταετία την ελληνική παραγωγή.

Αρχικά, οι ρίζες της σταφιδικής κρίσης εντοπίζονται πίσω στο 1871, με την αγροτική μεταρρύθμιση του πρωθυπουργού Αλέξανδρου Κουμουνδούρου και τη διανομή των εθνικών γαιών σε Έλληνες ακτήμονες γεωργούς. Συγκεκριμένα, διανεμήθηκαν 2.650.000 στρέμματα, με χαμηλές καταβολές, σε 357.217 κλήρους, συνολικής αγοραστικής αξίας 90 εκατομμυρίων δραχμών. Επειδή όμως οι κλήροι που διατέθηκαν ήταν μικροί, αλλά και το ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αγροτών, νέων και παλαιών, ήταν μικροϊδιοκτήτες, οι νέοι καλλιεργητές στράφηκαν σε εντατικές καλλιέργειες, που απαιτούσαν μικρές εκτάσεις και απέφεραν αξιόλογα κέρδη, όπως οι ελιές και κυρίως η σταφίδα.

Όσον αφορά τη σταφίδα, αποτελούσε το σπουδαιότερο αγροτικό προϊόν της Πελοποννήσου. Συγκεκριμένα, η μεγαλύτερη παραγωγή σημειωνόταν στη βόρεια και δυτική Πελοπόννησο. Η συντριπτική πλειοψηφία της εξαγόμενης σταφίδας από την Ελλάδα, κατέληγε στη Μεγάλη Βρετανία, ενώ ένα μικρό μόνο ποσοστό της παραγωγής διοχετευόταν στην ελληνική αγορά. Μάλιστα, η ποιότητα της ελληνικής σταφίδας ήταν από τις καλύτερες. Συνεπώς, η καλλιέργεια και το εμπόριο σταφίδας ενίσχυσε σημαντικά την ελληνική οικονομία, αλλά και τις σταφιδοπαραγωγές περιοχές ειδικότερα.

Στις αρχές του 1880, η τιμή της σταφίδας είχε διαμορφωθεί στα 282 φράγκα. Το γεγονός αυτό οδήγησε τους Έλληνες αγρότες να επενδύσουν στην καλλιέργεια σταφίδας, ενώ παράλληλα οι σταφιδοπαραγωγοί εξασφάλιζαν τεράστια κέρδη. Μέσα στη δεκαετία του 1880 η παραγωγή της σταφίδας αυξήθηκε με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, λόγω της καλλιέργειας νέων αμπελώνων από τους Έλληνες αγρότες για να καλύψει τη διεθνή ζήτηση, ενώ παράλληλα αυξήθηκε και η τιμή της. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1890 και μετά, όμως, η σταφιδική κρίση άρχισε σιγά σιγά να εκδηλώνεται.

 

ΝΕΑ ΚΡΙΣΗ

Το 1893 όμως, όταν η γαλλική παραγωγή αρχίζει να ανακάμπτει, εκδηλώνεται νέα κρίση. Στην αγορά της Πάτρας από το 1892 η τιμή της σταφίδας πέφτει κατά 50%. Περιουσίες καταστρέφονται, άνθρωποι πεινάνε, τράπεζες προχωρούν σε κατασχέσεις και πλειστηριασμούς. Γίνονται ταραχές σε πολλές από τις σταδιφοπαραγωγούς περιοχές (Πάτρα, Πύργος, Φιλιατρά, Πύλος κ.α.) Επεμβαίνει η Αστυνομία. Σημειώνονται τραυματισμοί και φυλακίσεις. Σε μεμονωμένες περιπτώσεις υπήρξαν ακόμα και νεκροί.

Η κυβέρνηση Δηλιγιάννη το 1895 εισηγείται το νομοσχέδιο του «παρακρατήματος». Σύμφωνα με αυτό, ποσοστό 15% σε είδος της εξαγόμενης σταφίδας θα παρακρατείτο από τα τελωνεία και στη συνέχεια θα διοχετεύετο υποχρεωτικά στη βιομηχανία για να μετατραπεί σε μη εμπορεύσιμη προς βρώση ύλη (π.χ. σε οινόπνευμα). Το μέτρο προκάλεσε αντιδράσεις, όμως βοήθησε σε μερική ανάκαμψη της αγοράς για δύο-τρία χρόνια.

Η κυβέρνηση Θεοτόκη ιδρύει τη Σταφιδική Τράπεζα, αλλά το 1905 την αντικαθιστά η «Προνομιούχος Εταιρία προς προστασίαν της παραγωγής και της εμπορίας της σταφίδας» ή «Ενιαία», με έδρα την Αθήνα. Αυξήθηκαν έτσι οι εξαγωγές από τον Πειραιά και μειώθηκαν από την Πάτρα με επακόλουθο την οικονομική της υποβάθμιση. Το 1925 ιδρύεται ο Αυτόνομος Σταφιδικός Οργανισμός (ΑΣΟ) με σκοπό την εξισορρόπηση της προσφοράς με τη ζήτηση.

Οι παραγωγοί προέβησαν σε μια σειρά «πράξεις ανυπακοής», με χαρακτηριστικότερη την άρνηση πληρωμής των φόρων, η οποία απλώθηκε τόσο πολύ ώστε δημιουργήθηκε ένα «αντάρτικο» στα χωριά της Πελοποννήσου. Χωροφύλακες όργωναν τα χωριά αντικαθιστώντας τους φοροεισπράκτορες, αλλά έρχονταν αντιμέτωποι με την οργή των χωρικών, οι οποίοι συχνά τους επιτίθονταν.

Το αποκορύφωμα του Σταφιδικού αγώνα ήταν η εξέγερση στη Βαρβάσαινα Ηλείας το 1903. Στις 14 Φεβρουαρίου οι αγρότες συγκεντρώθηκαν στον Πύργο για να διαμαρτυρηθούν. Το Υπουργείο Στρατιωτικών διέταξε τον Γενικό Επόπτη της Χωροφυλακής στον Πύργο να είναι σε ετοιμότητα τόσο ο ίδιος όσο και όλη η δύναμη του στρατιωτικού σώματος του. Μοναδικός στόχος η διάλυση των νυχτερινών συλλαλητηρίων.

 

Διάφοροι ομιλητές παρότρυναν τους συγκεντρωμένους να επιτεθούν στα δημόσια κτίρια και να κάψουν όλα τα έγγραφα. Mερικοί, μάλιστα, κινήθηκαν εναντίον των κτιρίων της Eφορίας και της Τράπεζας. Aλλά επικράτησε η ιδέα να κατευθυνθούν στο σιδηροδρομικό σταθμό και να πείσουν με κάθε τρόπο τον σταθμάρχη να διαθέσει ένα τρένο, προκειμένου να μεταβούν στην Aθήνα. Ο σταθμάρχης δέχτηκε και οι διαδηλωτές κατευθύνονταν πια προς την πρωτεύουσα.

Η κυβέρνηση δεν μπορούσε να το επιτρέψει. Διέταξε την Μεραρχία της Πάτρας να ανακόψει την πορεία του τρένου και να συλλάβει τους διαμαρτυρόμενους αγρότες. Αν και ο οδηγός σταμάτησε το τρένο για να διευκολύνει τη σύλληψη, οι στρατιώτες που κατέφτασαν για να καταστείλουν τους αγρότες, τελικά ενώθηκαν μαζί στο δίκαιο αγώνα τους. Ακολούθησε σκληρή μάχη με τις δυνάμεις του ιππικού.

Λίγες μέρες αργότερα, αρκετά μέλη της κυβέρνησης παραιτήθηκαν, ανάμεσά τους και ο αρμόδιος υπουργός Ν. Λεβίδης. Στις 28 Ιουνίου 1903, ακολούθησε σύσσωμη η κυβέρνηση Θεοτόκη.

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Ποντάρισμα στην όξυνση και στα… αριστερά

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

Γιατί, άραγε, θεωρούν στον ΣΥΡΙΖΑ ότι αυτή η ιστορία των υποκλοπών και των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων έχει πολιτικό «ψωμί» και επιμένουν, ενώ σε όλες τις δημοσκοπήσεις το θέμα αξιολογείται αρκετά χαμηλά από τους πολίτες (όπου κυριαρχεί το ζήτημα της ακρίβειας);

Η απάντηση μάλλον έχει τρία σκέλη:

Πρώτον, γιατί με αυτόν τον τρόπο εκτιμάται ότι μπορεί να πληγεί η ηθική ακεραιότητα προσωπικά του πρωθυπουργού, ο οποίος είναι και το «βαρύ χαρτί» της κυβέρνησης και της Ν.Δ.

Δεύτερον, γιατί μία ισχυρή πολιτική κόντρα κορυφής ανεβάζει την συσπείρωση του κόμματος (όπως και της Ν.Δ., βέβαια), κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό ενόψει των εκλογών της απλής αναλογικής καθώς μειώνει τις διαρροές προς τα κεντροαριστερά.

Τρίτον, γιατί αντιλαμβάνονται ίσως ότι δεν μπορούν να «χτυπήσουν» της Ν.Δ. στα θέματα της οικονομίας, της ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής (εθνικά θέματα).

Με βάση τα παραπάνω πάντως, εξάγεται ένα συμπέρασμα: Ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αποσκοπεί τόσο στο να μειώσει τα ποσοστά της Ν.Δ., όσο στο να αυξήσει τα δικά του. Να κερδίσει ψήφους κυρίως από την πιο «αριστερή πτέρυγα» και ενδεχομένως, να «επαναπατρίσει» ψηφοφόρους που έχασε μετά το τρίτο μνημόνιο. Πρόκειται για μία «δεξαμενή», στην οποία προφανώς ποντάρουν στον ΣΥΡΙΖΑ για να αυξήσουν τα ποσοστά τους. Και από εκεί και πέρα, θα προσπαθήσουν να «γρατσουνίσουν» τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όσο περισσότερο γίνεται.

Δεν ξέρουμε εάν το συγκεκριμένο θα είναι το κορυφαίο «πολιτικό επεισόδιο» πάνω στο οποίο θα δομήσει ο ΣΥΡΙΖΑ την προεκλογική του εκστρατεία, μιλώντας για «ήθος», για «κάθαρση», για «δημοκρατία». Ενδεχομένως να δούμε κι άλλα. Είναι ολοφάνερο όμως ότι αποτελεί έναν από τους πιο μεγάλους -αν όχι τον μεγαλύτερο- πυλώνα της προεκλογικής του στρατηγικής.

Και είναι επίσης χαρακτηριστικό όσων ακολουθήσουν ότι την ώρα που η κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ συγκεντρωνόταν στην Αθήνα και ετοιμαζόταν για την ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Βουλή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιόδευε σε έργα στην Κρήτη. Το έχουμε ξαναγράψει: Ο πρωθυπουργός και η Ν.Δ. θα πάνε στις εκλογές, δείχνοντας έργο και επιλέγοντας το προφίλ της αποτελεσματικότητας και της νηφαλιότητας. Δεν ποντάρουν στην «αριστερή» πτέρυγα, αλλά στο πιο μετριοπαθές ακροατήριο του μεσαίου χώρου. Και οι κάλπες θα δείξουν ποια πλευρά θα έχει το καλύτερο αποτέλεσμα.

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Η δημοκρατία ποτέ δεν φοβάται τον διάλογο και την άποψη

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

Ούτε λόγος πως μία εκδήλωση που έχει τίτλο: «Μένουμε Ευρώπη»; και υπότιτλο: «Υποκλοπές, Δικαιώματα και Κράτος Δικαίου», μοιάζει να ειρωνεύεται το «Μένουμε Ευρώπη», ένα ψευτοδίλημμα που τέθηκε πριν μερικά χρόνια στον δημόσιο διάλογο με την αφορμή ενός ακατανόητου δημοψηφίσματος που συσσώρευσε δεινά στην χώρα (capital controls και τρίτο μνημόνιο) για να καταρρεύσει αμέσως μετά το δημοψήφισμα σαν χάρτινος πύργος.

Όσοι ζήσαμε εκείνα τα γεγονότα και είχαμε ταχθεί υπέρ του μετώπου της λογικής και κατά οποιασδήποτε προσπάθειας διχασμού των Ελλήνων – όλοι θυμόμαστε τους «μενουμευρωπαίους», τους «γερμανοτσολιάδες», κλπ – προφανώς και πιστεύουμε πως δεν υπάρχει δίλημμα, ειδικά σε μία άλλη δύσκολη εποχή, όπου η Ευρώπη, με τα καλά και τα κακά της, είναι το μοναδικό «σπίτι» που έχουμε.

Επ’ αυτού, βέβαια, ο καθένας μπορεί να έχει την άποψή του. Κάποιοι, ενδεχομένως και σήμερα, να πιστεύουν ότι η Ευρώπη είναι «λάκκος λεόντων» και «κόλαση» για την Ελλάδα. Παντού και πάντοτε, για οποιοδήποτε ζήτημα, θα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Έως και ακραίες… Αυτή είναι όμως η δημοκρατία. Ακόμα και η ελάσσονα μειοψηφία μπορεί να εκφράσει ελεύθερα την άποψή της, από τη στιγμή βέβαια που δεν απειλεί την ίδια την δημοκρατία και δεν προσβάλλει τις άλλες απόψεις.

Εν πάση περιπτώσει όμως, το ζήτημα εν προκειμένω δεν είναι αυτή καθαυτή η εκδήλωση, αλλά η πρόσκληση στον Βαγγέλη Βενιζέλο να μιλήσει σε αυτή την εκδήλωση και η διαδικτυακή αντίδραση της Άννας Διαμαντοπούλου και άλλων γνωστών ανθρώπων στον δημόσιο διάλογο.

Ο ίδιος ο Βαγγέλης Βενιζέλος, στις επικριτικές αναρτήσεις, απάντησε ως εξής: «Μένουμε Ευρώπη αλλά δεν ανεχόμαστε προσβολές των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των εγγυήσεων του κράτους δικαίου για να μη επωφεληθούν πολιτικά οι αντίπαλοι του “Μένουμε Ευρώπη” την περίοδο 2015-2019».  Προφανώς και θα πάει στην εκδήλωση λοιπόν, η οποία μέσα από όλα αυτά πέτυχε να συγκεντρώσει και τα φώτα της δημοσιότητας.

Ωστόσο, ας σκεφτούμε και κάτι άλλο: Όλος αυτός ο θόρυβος για μία εκδήλωση στην οποία είναι προφανές ότι θα ακουστούν πολλές και διαφορετικές απόψεις, δεν συνιστά την αναγέννηση ενός διχαστικού διλήμματος που δεν θα έπρεπε να υπάρχει; Στο κάτω – κάτω όλοι ξέρουμε τη θέση και την ιδεολογική τοποθέτηση του Βενιζέλου. Και τις περισσότερες φορές, η μη συμμετοχή είναι χειρότερη από τη συμμετοχή σε ένα δημόσιο βήμα. Κανένας δεν πρέπει να… τρελαίνεται, λοιπόν.  Και οι αντιδράσεις, μάλλον ήσαν αρκετά βιαστικές…

 

Περισσότερα
Advertisement

Ροή ειδήσεων

Advertisement

Αυτή την εβδομάδα