Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2022
Connect with us

Άρθρα-Συνεργασίες

ΕΛΙΣΣΑΙΟΣ ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ: Κρίσιμες Στιγμές- Η νέα σειρά της ΕΡΤ

Δημοσιεύθηκε

στις

 

Από τις ωραιότερες συλλογές διηγημάτων της μεταπολεμικής πεζογραφίας, οι Κρίσιμες στιγμές, σχεδόν μισό αιώνα από την πρώτη τους έκδοση (1952), συγκλονίζουν με την ευαισθησία και τη διαχρονικότητα των θεμάτων τους. Οι πληγωμένες αλλά αξιοπρεπείς γυναίκες, οι αποκλεισμένοι και απόκληροι του αστικού χώρου, οι πνευματικοί άνθρωποι που δεν υποδύονται το ρόλο τους αλλά τον επωμίζονται, συναπαρτίζουν και σε αυτό το βιβλίο της Γαλάτειας Καζαντζάκη έναν θίασο που παλεύει για ένα καλύτερο μέλλον, γιατί «ο κόσμος που ζούμε παραέγινε βρόμικος» και «ένας άλλος πρέπει να ’ρθει να τον σαρώσει». (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Άνοιξη του 1941, μετά το έπος της Αλβανίας και τους σκληρούς αγώνες που δόθηκαν, ακολουθεί η εισβολή των Γερμανών κατακτητών στην έρημη Αθήνα. Οι ήρωες του μετώπου, όσοι επέζησαν, μαζεύουν τα συντρίμμια τους και με όποιο τρόπο βρουν προσπαθούν να επιστρέψουν στις εστίες τους. 

Η Μαρία Ζορμπά χήρεψε νωρίς. Δούλεψε σκληρά για να μεγαλώσει τα τρία αγόρια της. Ο δεύτερος γιος της, ο Ηλίας, φοιτητής στο Πανεπιστήμιο, πολεμάει στην Αλβανία.

Κι ενώ τον περιμένει να έρθει με άδεια, όπως έγραψε από το Μέτωπο, μαθαίνει από τον Μανώλη, έναν συμπολεμιστή του, ότι σκοτώθηκε. Το γεγονός θα συνταράξει και τον Δημήτρη, γιατί ο Ηλίας ήταν από τους αγαπημένους μαθητές του.

Ο καθηγητής Δημήτρης Καλλιγέρης και η γυναίκα του η Ντόρα, εύποροι αστοί, προσπαθούν να συνειδητοποιήσουν τι συμβαίνει γύρω τους και να πάρουν και οι ίδιοι θέση στα πράγματα που στροβιλίζονται γύρω τους.

Ο Μήτσος, μετά το θάνατο του αδελφού του στο μέτωπο, θα πάρει τη θέση του στην οργάνωση εναντίον της δικτατορίας του Μεταξά, που τώρα ετοιμάζεται να δώσει άλλον αγώνα πιο δύσκολο και πιο άνισο εναντίον του Ναζισμού.

Οι ανατροπές επηρεάζουν και το ζευγάρι, ο Δημήτρης και η Ντόρα βλέπουν τα πράγματα γύρω να ανατρέπονται, αλλά αντιλαμβάνονται ότι και η δική τους ζωή είναι πολύ ρηχή για να την συνεχίσουν με τον ίδιο τρόπο…

Έχουμε ανάγκη να ακούσουμε τον λόγο της Γαλάτειας Καζαντζάκη όχι από κάποια διαστροφή, αλλά επειδή όταν διαβάζουμε τις περιγραφές της, τα σχόλια της συγγραφέως χανόμαστε μέσα στη ζεστή θάλασσα του συναισθήματος και της συγκίνησης ενώ στη σειρά παρακολουθούμε τη συνεχή παράθεση περιστατικών και γεγονότων αλλά η συγγραφέας λείπει, φαίνεται ότι βρίσκεται στα κομμάτια που λείπουν από τη σειρά. 

Η  λογοτεχνία με τόσους αιώνες στην πλάτη της και ο νεαρός κινηματογράφος και η ακόμα νεαρότερη τηλεόραση έχουν κοινή γλώσσα: αφήγηση, πρωταγωνιστές, σκηνικό σε χρόνο και τόπο, εικονοποιία, μονταζιακές τεχνικές, επιτάχυνση και επιβράδυνση, σιωπές, οπτικές γωνίες, που κάνουν τα δύο είδη να συγγενεύουν, έστω κι αν φαίνονται πολύ μακρινοί συγγενείς. Έτσι, έτοιμες μυθοπλασίες αποτέλεσαν τη βάση για σεναριογράφους και κινηματογραφιστές  να διασκευάσουν το κείμενο σε σενάριο το οποίο είναι η βάση για την τηλεοπτικοποίηση του λογοτεχνικού έργου.

Με αφορμή τις τρεις μίνι σειρές  της ΕΡΤ «Βαρδιάνος στα σπόρκα» βασισμένη στο διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου» βασισμένη στο αυτοβιογραφικό διήγημα του Γεώργιου Βιζυηνού και τις «Κρίσιμες στιγμές» της Γαλάτειας Καζαντζάκη, θέσαμε τον δάκτυλον επί των τύπων των ήλων, της μεταφοράς στην τηλεόραση, της οπτικοποίησης δηλαδή μεγάλων έργων της ελληνικής πεζογραφίας. Όσο πιο σημαντικά είναι τα κείμενα και πιο ιδιαίτερη η γλώσσα του συγγραφέα, τόσο πιο δύσκολη, άκαρπη, άψυχη και  ατυχής είναι η μεταφορά. Είναι φιλότιμες οι προσπάθειες πολλές φορές των συντελεστών αλλά δεν αρκούν, δεν φτάνουν, δεν μπορούν να μετρηθούν με μεγέθη σαν του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και του Γεώργιου Βιζυηνού. Αλλά όπως έλεγε και ο Γάλλος υπερρεαλιστής συγγραφέας André Breton «Από όλες εκείνες τις τέχνες στις οποίες οι σοφοί υπερέχουν, το μεγαλύτερο χάρισμα είναι να γράφεις καλά» 

Τελικά προσφέρει και τι, η τηλεοπτική διασκευή τέτοιων έργων; Βοηθά τον  τηλεθεατή να συλλάβει την αισθητική και πολιτισμική αύρα του κειμένου ή τον αφήνει, στο τηλεοπτικό-εικονικό τοπίο, παθητικό κι αδιάφορο; Ευνοεί  τη διάδοση της λογοτεχνίας και δίνει ώθηση στην επαφή με το βιβλίο; Η τηλεόραση, είναι αλήθεια ότι αναδεικνύει έργα, τα εντυπώνει στη συνείδηση του κοινού, τους δίνει μια άλλη διάσταση και μάλιστα κάποιες φορές  μια άλλη ζωή. Είναι πολλές οι περιπτώσεις που μετά την προβολή μιας σειράς, οι πωλήσεις του βιβλίου πάνω στο οποίο στηρίχτηκε η σειρά εκτοξεύτηκαν σε απίστευτους, για τους συγγραφείς, αριθμούς. Η τηλεόραση δανείζεται από τη λογοτεχνία υλικό και της το αντιγυρίζει με τη μορφή ευρύτερης προβολής, η οποία συμβάλλει στην εδραίωση μερικών έργων στη συνείδηση του κοινού. Πρέπει να επανεξετάσουμε τη σχέση ανάμεσα στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο και, δεδομένου ότι πρόκειται για δύο αφηγηματικές τέχνες, πρέπει να ξαναδούμε  τις αναλογίες μεταξύ τους, αλλά και οι διαφορές τους, με κυριότερη τα διαφορετικά εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιούν, καθώς η λογοτεχνία αφηγείται με λέξεις, ενώ ο κινηματογράφος, κατά κύριο λόγο, με εικόνες.  

Ο θεατής που καταναλώνει το ένα σίριαλ πίσω από το άλλο, πρέπει να βρούμε τον τρόπο να  μπορέσει να εκτιμήσει ή να αγαπήσει ένα διήγημα, μία νουβέλα ή ένα μυθιστόρημα βραδείας καύσεως και πολλαπλών νοηματικών επιπέδων. Πρέπει να βρούμε τον τρόπο το πεζογράφημα που έγινε τηλεοπτικό πρόγραμμα να μην γοητεύει τον θεατή μόνο και μόνο με την    καταιγιστική του δράση, αλλά  να απογειώνει τις αισθήσεις του θεατή χάρη στη γλωσσική ιδιοφυΐα του λογοτεχνικού του δημιουργού. Πρέπει να βρούμε τον τρόπο οι μεγάλοι λογοτέχνες, ο λόγος τους, η σκέψη τους και η γραφή τους να διατρέχουν το τελικό κινηματογραφικό – τηλεοπτικό αποτέλεσμα απ’ άκρη σ’ άκρη.

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Δύο χρονικά «παράθυρα» για τις κάλπες

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

Το ζήτημα της ημερομηνίας των εκλογών παραμένει πάντοτε στο προσκήνιο. Και θα παραμένει μέχρι τη στιγμή που ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα κάνει την επίσημη ανακοίνωση της ημερομηνίας. Μέχρι τότε, πολιτικολογούντες, δημοσιολογούντες και διάφοροι άλλοι θα παριστάνουν τους… ντετέκτιβ, παρουσιάζοντας και αποσύροντας σενάρια.

Γνωρίζετε ότι εμείς δεν είμαστε από αυτούς. Αντίθετα, εδώ και πολύ καιρό έχουμε γράψει ότι τα σενάρια που επικαλούνται «πληροφορίες» ή «στελέχη», κλπ, δεν διαθέτουν αξιοπιστία. Γιατί ο μόνος που ξέρει είναι ο πρωθυπουργός και αυτός έχει πει – πολλές φορές – ότι οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της θητείας. Κατά συνέπεια και όσα γράφτηκαν το τελευταίο διάστημα περί «αιφνιδιασμού» δεν ευσταθούν και γι’ αυτό έχουν αρχίσει να… μαζεύονται. Γιατί ο Μητσοτάκης θεωρεί ως πιο ισχυρό «όπλο» για τον πολιτικό την αξιοπιστία και τη θεσμικότητα, παρά τον… αιφνιδιασμό. Και νομίζουμε ότι έχει απόλυτο δίκιο.

Το πρώτο μάλλον βέβαιο λοιπόν είναι ότι δεν θα έχουμε εκλογές με το ξεκίνημα του νέου έτους. Ο Ιανουάριος, μάλλον και ο Φεβρουάριος, δεν υπάρχουν σε κανέναν υπολογισμό. Γιατί θα είναι ακόμα «χειμώνας» με ενεργειακή κρίση και ακρίβεια και κανένας δεν ξέρει πως θα βγει πέρα. Από εκεί και πέρα, με βάση τη λογική και κανένα «σενάριο», οι εκλογές θα αρχίσουν να… μυρίζουν έντονα από την άνοιξη.

Συνεχίζοντας λογικά, λαμβάνουμε υπόψη μας δύο πολύ σημαντικές ημερομηνίες: Στις 16 Απριλίου θα είναι το Πάσχα. Και στις 2 Ιουνίου αρχίζουν οι πανελλαδικές. Κατά συνέπεια, έχουμε ένα καλό διάστημα από τις αρχές Μαρτίου μέχρι τις αρχές Απριλίου και από τα τέλη Απριλίου μέχρι τα τέλη Μάιου. Ανάμεσα σε αυτά τα δύο διαστήματα θα προσμετρηθούν τα πάντα, με πρώτο βεβαίως το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί μεταξύ πρώτων και δεύτερων εκλογών, αλλά και το πώς θα εξελίσσονται τα εθνικά θέματα…

 

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ- Δημοτικές εκλογές: Η Ν.Δ. επιβάλλεται άμεσα να αποφασίσει

Δημοσιεύθηκε

στις

 

Το τοπίο για τις προσεχείς δημοτικές εκλογές στην Πάτρα σιγά-σιγά ξεκαθαρίζει.

Δεδομένη θεωρείται η υποψηφιότητα του Κώστα Πελετίδη που θα διεκδικήσει την τρίτη θητεία του.

Δεδομένη επίσης θεωρείται η υποψηφιότητα του Πέτρου Ψωμά που έχει τη δική του αξιοπρόσεκτη διαδρομή.

Η είσοδος του Βασίλη Αϊβαλή στο παιχνίδι φαίνεται να φιλοδοξεί την εκπροσώπηση της κεντροαριστεράς.

Απομένει η εκκρεμότητα του φιλελεύθερου χώρου.

Για να μην έχουμε παρεξηγήσεις, δεν τίθεται θέμα κομματικού χρίσματος με την παραδοσιακή έννοια.

Έχει άλλωστε αποδειχθεί ότι τα χρίσματα ελάχιστα βοηθούν, τόσο τα κόμματα που τα παρέχουν όσο και τους υποψηφίους που τα λαμβάνουν.

Ωστόσο υπάρχει μια μεγάλη απόσταση από την εγκατάλειψη της πολιτικής των χρισμάτων έως την ολιγωρία που οδηγεί σε βεβιασμένες επιλογές που γίνονται στο πάρα πέντε και μερικές φορές στο και πέντε.

Η Πάτρα χρειάζεται μια ισχυρή δημοτική παράταξη με σαφές πρόγραμμα, ελκυστικό πρόσωπο και την ικανότητα να εμπνεύσει ευρύτερες δυνάμεις σε μια διαδρομή ανάταξης του Δήμου Πατρέων. Μια παράταξη που θα αντλεί ορμή από τις φιλελεύθερες αρχές αλλά που θα είναι σε θέση να συσπειρώσει όλες τις ζωντανές δυνάμεις της πόλης.

Μπορεί τα χρίσματα να είναι εκτός εποχής, αλλά η πρωτοβουλία για τη συγκρότηση μιας παράταξης με τα χαρακτηριστικά που περιγράφτηκαν πιο πάνω δεν μπορεί να γίνει εν κενώ.

Συνεπώς η Νέα Δημοκρατία οφείλει εγκαίρως να αποσαφηνίσει τις διαθέσεις της.

Eίτε με την στήριξη του υπάρχοντος δημοτικού σχήματος με επικεφαλής, πλέον, τον Κώστα Σβόλη, είτε (εάν επιλέξει) την ενθάρρυνση άλλων πρωτοβουλιών, αλλά σε κάθε περίπτωση με τη συμβολή της, στη συγκρότηση μιας παράταξης που θα περικλείει την προοπτική της εκλογικής νίκης.

Οι αντικειμενικές προϋποθέσεις υπάρχουν. Αλλά για να αποκτήσουν μορφή και σχήμα χρειάζονται αποφάσεις, επιλογές και πρωτοβουλίες.

Που πρέπει να γίνουν σήμερα γιατί αύριο θα είναι αργά.

 

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Ποιος κερδίζει από ενδεχόμενη επίσπευση των εκλογών;

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

 

Αρκεί να πει ο πρωθυπουργός ότι «μύρισαν εκλογές» για να τρέχουν όλοι και να πιστεύουν ότι μετά τα κάλαντα θα στηθούν κάλπες; Προφανώς, ναι. Όταν από τα πλέον αρμόδια χείλη ακούγεται μία τέτοια έκφραση τότε οι υπόλοιποι αρχίζουν να ετοιμάζονται. Μόνο που τελικά, οι εκλογές ίσως να μην γίνουν τόσο σύντομα όσο αρκετοί πιστεύουν. Γιατί ο πρωθυπουργός είπε τη συγκεκριμένη έκφραση συνοδεύοντάς τη από μία άλλη, στην οποία μικρή σημασία αποδόθηκε. Συγκεκριμένα είπε ότι οδεύουμε προς το εκλογικό 2023. Και αυτή είναι μια μεγάλη αλήθεια, ανεξάρτητα από το εάν οι εκλογές θα γίνουν τον Ιανουάριο ή τον Απρίλιο του 2022. Επίσης, κανένας μάλλον δεν έχει δώσει ιδιαίτερη σημασία σε μία άλλη έκφραση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι «η προεκλογική περίοδος θα είναι ένας μαραθώνιος και θα δούμε ποιος θα αντέξει…».

Ας υποθέσουμε όμως ότι, πράγματι, οι εκλογές επισπεύδονται. Ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφασίζει να γίνουν μέσα στον Ιανουάριο, άντε τον Φεβρουάριο. Ποιον, άραγε, συμφέρει μία τέτοια εξέλιξη; Μάλλον όχι τον ΣΥΡΙΖΑ και γενικότερα την αντιπολίτευση. Όλες οι μετρήσεις δείχνουν ότι η Ν.Δ. και ο Μητσοτάκης προηγούνται σταθερά. Θέλετε η διαφορά να είναι μικρότερη των 7 ή και 10 ποσοστιαίων μονάδων; Σύμφωνοι. Ας πούμε ότι είναι τρεις μονάδες. Ε, και; Συντρέχουν οι προϋποθέσεις κάποιας ευρείας συνεργασίας κομμάτων στην παρούσα στιγμή; Όχι. Κατά συνέπεια, θα ακολουθήσουν και δεύτερες εκλογές. Και η Ν.Δ. θα έχει τον πρώτο λόγο να φτάσει ακόμα και σε μία αυτοδυναμία που… ούτε η ίδια δεν πιστεύει! Και ξέρετε, γιατί; Γιατί ο μέσος Έλληνας, επιζητεί πολιτική και κοινωνική σταθερότητα. Μπορεί να κατηγορεί τον Μητσοτάκη ότι δεν τα έκανε όλα σωστά. Μπορεί να τον επικρίνει για την ιδεολογία του. Δεν μπορεί να μην δεχτεί όμως ότι τα κατάφερε με την πανδημία, τα καταφέρνει με τα εθνικά θέματα και το παλεύει με την ενεργειακή κρίση και την ακρίβεια. Ο μέσος Έλληνας λοιπόν δεν θέλει να ξαναζήσει το 2019, τις μεγάλες μεταπτώσεις και τα… κενά αέρος. Δεν αντέχει άλλα «μπρος-πίσω». Θα στηρίξει λοιπόν αυτόν που του εξασφαλίζει σταθερότητα, έστω και αν δεν συμφωνεί σε όλα μαζί του. Η επίσπευση των εκλογών λοιπόν, σε αυτή τη φάση, δεν θα έπρεπε να επιζητείται από την αντιπολίτευση…

 

Περισσότερα
Advertisement

Ροή ειδήσεων

Advertisement

Αυτή την εβδομάδα