Παρασκευή 20 Μαΐου 2022
Connect with us

Άρθρα-Συνεργασίες

ΕΛΙΣΣΑΙΟΣ ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ: Κρίσιμες Στιγμές- Η νέα σειρά της ΕΡΤ

Δημοσιεύθηκε

στις

 

Από τις ωραιότερες συλλογές διηγημάτων της μεταπολεμικής πεζογραφίας, οι Κρίσιμες στιγμές, σχεδόν μισό αιώνα από την πρώτη τους έκδοση (1952), συγκλονίζουν με την ευαισθησία και τη διαχρονικότητα των θεμάτων τους. Οι πληγωμένες αλλά αξιοπρεπείς γυναίκες, οι αποκλεισμένοι και απόκληροι του αστικού χώρου, οι πνευματικοί άνθρωποι που δεν υποδύονται το ρόλο τους αλλά τον επωμίζονται, συναπαρτίζουν και σε αυτό το βιβλίο της Γαλάτειας Καζαντζάκη έναν θίασο που παλεύει για ένα καλύτερο μέλλον, γιατί «ο κόσμος που ζούμε παραέγινε βρόμικος» και «ένας άλλος πρέπει να ’ρθει να τον σαρώσει». (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Άνοιξη του 1941, μετά το έπος της Αλβανίας και τους σκληρούς αγώνες που δόθηκαν, ακολουθεί η εισβολή των Γερμανών κατακτητών στην έρημη Αθήνα. Οι ήρωες του μετώπου, όσοι επέζησαν, μαζεύουν τα συντρίμμια τους και με όποιο τρόπο βρουν προσπαθούν να επιστρέψουν στις εστίες τους. 

Η Μαρία Ζορμπά χήρεψε νωρίς. Δούλεψε σκληρά για να μεγαλώσει τα τρία αγόρια της. Ο δεύτερος γιος της, ο Ηλίας, φοιτητής στο Πανεπιστήμιο, πολεμάει στην Αλβανία.

Κι ενώ τον περιμένει να έρθει με άδεια, όπως έγραψε από το Μέτωπο, μαθαίνει από τον Μανώλη, έναν συμπολεμιστή του, ότι σκοτώθηκε. Το γεγονός θα συνταράξει και τον Δημήτρη, γιατί ο Ηλίας ήταν από τους αγαπημένους μαθητές του.

Ο καθηγητής Δημήτρης Καλλιγέρης και η γυναίκα του η Ντόρα, εύποροι αστοί, προσπαθούν να συνειδητοποιήσουν τι συμβαίνει γύρω τους και να πάρουν και οι ίδιοι θέση στα πράγματα που στροβιλίζονται γύρω τους.

Ο Μήτσος, μετά το θάνατο του αδελφού του στο μέτωπο, θα πάρει τη θέση του στην οργάνωση εναντίον της δικτατορίας του Μεταξά, που τώρα ετοιμάζεται να δώσει άλλον αγώνα πιο δύσκολο και πιο άνισο εναντίον του Ναζισμού.

Οι ανατροπές επηρεάζουν και το ζευγάρι, ο Δημήτρης και η Ντόρα βλέπουν τα πράγματα γύρω να ανατρέπονται, αλλά αντιλαμβάνονται ότι και η δική τους ζωή είναι πολύ ρηχή για να την συνεχίσουν με τον ίδιο τρόπο…

Έχουμε ανάγκη να ακούσουμε τον λόγο της Γαλάτειας Καζαντζάκη όχι από κάποια διαστροφή, αλλά επειδή όταν διαβάζουμε τις περιγραφές της, τα σχόλια της συγγραφέως χανόμαστε μέσα στη ζεστή θάλασσα του συναισθήματος και της συγκίνησης ενώ στη σειρά παρακολουθούμε τη συνεχή παράθεση περιστατικών και γεγονότων αλλά η συγγραφέας λείπει, φαίνεται ότι βρίσκεται στα κομμάτια που λείπουν από τη σειρά. 

Η  λογοτεχνία με τόσους αιώνες στην πλάτη της και ο νεαρός κινηματογράφος και η ακόμα νεαρότερη τηλεόραση έχουν κοινή γλώσσα: αφήγηση, πρωταγωνιστές, σκηνικό σε χρόνο και τόπο, εικονοποιία, μονταζιακές τεχνικές, επιτάχυνση και επιβράδυνση, σιωπές, οπτικές γωνίες, που κάνουν τα δύο είδη να συγγενεύουν, έστω κι αν φαίνονται πολύ μακρινοί συγγενείς. Έτσι, έτοιμες μυθοπλασίες αποτέλεσαν τη βάση για σεναριογράφους και κινηματογραφιστές  να διασκευάσουν το κείμενο σε σενάριο το οποίο είναι η βάση για την τηλεοπτικοποίηση του λογοτεχνικού έργου.

Με αφορμή τις τρεις μίνι σειρές  της ΕΡΤ «Βαρδιάνος στα σπόρκα» βασισμένη στο διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου» βασισμένη στο αυτοβιογραφικό διήγημα του Γεώργιου Βιζυηνού και τις «Κρίσιμες στιγμές» της Γαλάτειας Καζαντζάκη, θέσαμε τον δάκτυλον επί των τύπων των ήλων, της μεταφοράς στην τηλεόραση, της οπτικοποίησης δηλαδή μεγάλων έργων της ελληνικής πεζογραφίας. Όσο πιο σημαντικά είναι τα κείμενα και πιο ιδιαίτερη η γλώσσα του συγγραφέα, τόσο πιο δύσκολη, άκαρπη, άψυχη και  ατυχής είναι η μεταφορά. Είναι φιλότιμες οι προσπάθειες πολλές φορές των συντελεστών αλλά δεν αρκούν, δεν φτάνουν, δεν μπορούν να μετρηθούν με μεγέθη σαν του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και του Γεώργιου Βιζυηνού. Αλλά όπως έλεγε και ο Γάλλος υπερρεαλιστής συγγραφέας André Breton «Από όλες εκείνες τις τέχνες στις οποίες οι σοφοί υπερέχουν, το μεγαλύτερο χάρισμα είναι να γράφεις καλά» 

Τελικά προσφέρει και τι, η τηλεοπτική διασκευή τέτοιων έργων; Βοηθά τον  τηλεθεατή να συλλάβει την αισθητική και πολιτισμική αύρα του κειμένου ή τον αφήνει, στο τηλεοπτικό-εικονικό τοπίο, παθητικό κι αδιάφορο; Ευνοεί  τη διάδοση της λογοτεχνίας και δίνει ώθηση στην επαφή με το βιβλίο; Η τηλεόραση, είναι αλήθεια ότι αναδεικνύει έργα, τα εντυπώνει στη συνείδηση του κοινού, τους δίνει μια άλλη διάσταση και μάλιστα κάποιες φορές  μια άλλη ζωή. Είναι πολλές οι περιπτώσεις που μετά την προβολή μιας σειράς, οι πωλήσεις του βιβλίου πάνω στο οποίο στηρίχτηκε η σειρά εκτοξεύτηκαν σε απίστευτους, για τους συγγραφείς, αριθμούς. Η τηλεόραση δανείζεται από τη λογοτεχνία υλικό και της το αντιγυρίζει με τη μορφή ευρύτερης προβολής, η οποία συμβάλλει στην εδραίωση μερικών έργων στη συνείδηση του κοινού. Πρέπει να επανεξετάσουμε τη σχέση ανάμεσα στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο και, δεδομένου ότι πρόκειται για δύο αφηγηματικές τέχνες, πρέπει να ξαναδούμε  τις αναλογίες μεταξύ τους, αλλά και οι διαφορές τους, με κυριότερη τα διαφορετικά εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιούν, καθώς η λογοτεχνία αφηγείται με λέξεις, ενώ ο κινηματογράφος, κατά κύριο λόγο, με εικόνες.  

Ο θεατής που καταναλώνει το ένα σίριαλ πίσω από το άλλο, πρέπει να βρούμε τον τρόπο να  μπορέσει να εκτιμήσει ή να αγαπήσει ένα διήγημα, μία νουβέλα ή ένα μυθιστόρημα βραδείας καύσεως και πολλαπλών νοηματικών επιπέδων. Πρέπει να βρούμε τον τρόπο το πεζογράφημα που έγινε τηλεοπτικό πρόγραμμα να μην γοητεύει τον θεατή μόνο και μόνο με την    καταιγιστική του δράση, αλλά  να απογειώνει τις αισθήσεις του θεατή χάρη στη γλωσσική ιδιοφυΐα του λογοτεχνικού του δημιουργού. Πρέπει να βρούμε τον τρόπο οι μεγάλοι λογοτέχνες, ο λόγος τους, η σκέψη τους και η γραφή τους να διατρέχουν το τελικό κινηματογραφικό – τηλεοπτικό αποτέλεσμα απ’ άκρη σ’ άκρη.

Άρθρα-Συνεργασίες

Η περήφανη Ελλάδα επέστρεψε!- Του Αντώνη Κουνάβη  

Δημοσιεύθηκε

στις

 

Η εικόνα όλων των μελών (Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων) του Κογκρέσου να χειροκροτούν ενθουσιασμένα, όρθια, σε ένα εκπληκτικό standing ovation,  τον Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, αποτυπώνει τον θριαμβευτικό αντίκτυπο της επίσκεψης του στην Ουάσιγκτον.

Ο πρωθυπουργός άδραξε, πέραν πάσης αμφιβολίας, τη μεγάλη ευκαιρία να παρουσιάσει την Ελλάδα ως μια σύγχρονη χώρα με λόγο και ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία μπορεί, ως ένας ακλόνητος παράγοντας σταθερότητας, να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις εξελίξεις.

Παράλληλα, κατήγγειλε απερίφραστα  την τουρκική προκλητικότητα και έθεσε, εμμέσως πλην σαφώς, τα μέλη του Κογκρέσου (με άλλα λόγια  τα μέλη της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων) προ των ευθυνών τους, σχετικά με την επιδιωκόμενη από την Άγκυρα αναβάθμιση των τουρκικών F-16.

Από όποια οπτική γωνία και να προσεγγίσει κανείς την εν λόγω  επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη, αποκομίζει το βάσιμο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για την πιο πετυχημένη, ιστορικών πλέον διαστάσεων, παρουσία Έλληνα πρωθυπουργού στις ΗΠΑ.

Γεγονός που αναγνωρίστηκε ακόμη και από μέρος της Κεντροαριστεράς, με τον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ να αποτελεί δυστυχώς, για μια ακόμη φορά, τη θλιβερή εξαίρεση. Τυφλωμένοι από τα συμπλέγματα τους και τις ιδεοληψίες τους, δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να αντιληφθούν την αδιαμφισβήτητη εθνική επιτυχία. Κι όμως, η περήφανη και κυρίαρχη Ελλάδα επέστρεψε, είναι εδώ, προς απογοήτευση της Κουμουνδούρου.

Κατά τα άλλα, όποια και όποιος θέλει να διαπιστώσει τι ακριβώς συνέβη, δεν έχει παρά να ρίξει μια ματιά στις σπασμωδικές, έως και επιθετικές, αντιδράσεις της Άγκυρας.

Οι Τούρκοι έχουν συνειδητοποιήσει τη ζημιά που έπαθαν από τα εντυπωσιακά αποτελέσματα της επίσκεψης του Κυριάκου Μητσοτάκη στις ΗΠΑ. Γι’ αυτό ακριβώς έχουν ανέβει στα κεραμίδια. Και όποια ή όποιος κατάλαβε, κατάλαβε…

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Το πρωτόγνωρο στην επίσκεψη Μητσοτάκη στις ΗΠΑ

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

Υπήρξε κάτι πολύ σημαντικό σε αυτή την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στις ΗΠΑ. Και όχι, δεν είναι ούτε οι συμβολισμοί, ούτε η ενθουσιώδης υποδοχή του Έλληνα πρωθυπουργού στον Λευκό Οίκο και το Κογκρέσο.

Υπήρξε κάτι άλλο που δεν το έχουμε δει και δεν το θυμόμαστε να έχει υπάρξει άλλοτε, τουλάχιστον τα (πολλά) τελευταία χρόνια.

Για πρώτη φορά η Ελλάδα δεν ετεροκαθορίστηκε.

Ο πρωθυπουργός αυτή τη φορά δεν πήγε στην Ουάσιγκτον για να παραπονεθεί, να παρακαλέσει για χάρες ή να προσπαθήσει να δείξει πόσο καλύτεροι είμαστε εμείς από κάποιους άλλους (κυρίως σε σχέση με τη Τουρκία). Πήγε και μίλησε για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό. Και δεν παρουσίασε μία μικρή και κακόμοιρη χώρα, αλλά μία ισχυρή χώρα. Μία χώρα που είναι ισχυρή επειδή έχει μία ισχυρή κληρονομιά, αλλά και επειδή διαμορφώνει ένα ισχυρό παρόν και μέλλον.

Δεν χρειάστηκε ο Μητσοτάκης να αναφερθεί ονομαστικά στην Τουρκία και στον Ερντογάν μέσα στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Γιατί να τους κάνει αυτή… τη χάρη; Μίλησε για την Ελλάδα, καταδίκασε τον αναθεωρητισμό, μίλησε για την Κύπρο, απέρριψε τη λύση των δύο κρατών. Έφταναν αυτά. Και όλοι κατάλαβαν! Μπορεί να μην κατάλαβε ο αγρότης στοπ Τέξας, αλλά τα μέλη του Κογκρέσου και πολλοί άλλοι (όσοι έπρεπε) κατάλαβαν ακριβώς τι έλεγε ο πρωθυπουργός.

Όμως, ακόμα και ο αγρότης στο Τέξας, κατάλαβε ότι ο αρχηγός της χώρας από την οποία προέρχεται ο «Greek Freak» (ο Γιάννης Αντεντοκούμπο) μίλησε στη Γερουσία της χώρας του και καταχειροκροτήθηκε από όλους. Άρα, κάτι σημαντικό είναι αυτός ο άνθρωπος και κάτι σημαντικό έχει η χώρα του.

Ο άνεμος της επίσκεψης Μητσοτάκη ήταν ο άνεμος μίας χώρας που δυναμώνει, που εκσυγχρονίζεται, που κοιτάζει τον κόσμο στα μάτια και λέει την άποψή της ή υπερασπίζεται τα συμφέροντά της με αυτοπεποίθηση.

Ας τον κρατήσουμε αυτόν τον άνεμο. Είναι πολύ σημαντικός. Είναι ένα ακόμα βήμα στην πραγματική και ουσιαστική αναβάθμιση του διεθνούς κύρους της χώρας. Αρκεί αυτό να συνεχιστεί…

 

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Θα το βρούμε μπροστά μας

Δημοσιεύθηκε

στις

 

Σχεδόν όλοι οι Έλληνες πρωθυπουργοί έχουν συναντηθεί με σχεδόν όλους τους προέδρους των ΗΠΑ. Κατά συνέπεια, ενώ κάθε φορά η συνάντηση ενός Έλληνα ηγέτη με τον αντίστοιχο της Αμερικής είναι σημαντική, δεν είναι δα και πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό που συνέβη το βράδυ της Δευτέρας μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Τζο Μπάϊντεν.

Είναι όμως η πρώτη φορά που ένας Έλληνας ηγέτης μιλάει στο Κογκρέσο των ΗΠΑ και με αυτόν τον τρόπο μπαίνει σε μία μικρή λίστα «εκλεκτών» που έχουν απευθυνθεί δια ζώσης σε κοινή σύνοδο της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Και αυτή η ομιλία δεν έχει σημασία μόνο για το πρεστίζ που δίνει στον Έλληνα πρωθυπουργό και μέσω αυτού, στην χώρα. Δεν είναι απλά ένα νέο «μήνυμα» ισχύος της Ελλάδας στις ΗΠΑ και κατά προέκταση, στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου.

Έχει και πολλή… ουσία.

Δείτε τι συμβαίνει γύρω μας.

Η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή τάχθηκε κατά της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, σε απόλυτη σύμπλευση με την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Όχι και η Τουρκία, όμως.

Εντούτοις, καθώς οι ΗΠΑ δεν θέλουν να δουν την Τουρκία να απομακρύνεται ακόμα περισσότερο από το «δυτικό στρατόπεδο», προσπαθούν να κρατήσουν κάποιες ισορροπίες. Και γι’ αυτό έχουν μπει στο νέο «ανατολίτικο παζάρι» που αυτή τη στιγμή κάνει ο Ερντογάν σχετικά με τα αεροπλάνα F16 και F35, χρησιμοποιώντας προφανώς ακόμα και την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, ενώ παράλληλα «κλείνει το μάτι» και στον Πούτιν εξακολουθώντας να παριστάνει τον ισορροπιστή. Το Κογκρέσο όμως, αντιδρά στο αίτημα του Ερντογάν για προμήθεια νέων F16 και αναβάθμιση των F35. Και πολλοί γερουσιαστές, τόσο των δημοκρατικών όσο και των ρεπουμπλικάνων, αντίκεινται στη συνέχιση μίας σχέσης μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας που βασίζεται σε ένα διαρκές παζάρι με έναν αναξιόπιστο συνομιλητή.

Σημειωτέον δε, ότι οι αμυντικοί εξοπλισμοί δεν έχουν σχέση μόνο με την «ισορροπία» δυνάμεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, αλλά και με το ενεργειακό παιχνίδι που έχει αποκτήσει τεράστιο ενδιαφέρον στην περιοχή, ειδικά μετά την προσπάθεια της Ευρώπης να απεξαρτηθεί από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο και η Τουρκία θα προσπαθήσει να το εμποδίσει ή τουλάχιστον, να γίνει μέρος αυτού του κόμβου.

Έχει μεγάλη σημασία λοιπόν, η Ελλάδα να ενισχύσει τις σχέσεις της, ακόμα και σε προσωπικό επίπεδο με το πολιτικό προσωπικό των ΗΠΑ. «Θα το βρούμε μπροστά μας», κατά το κοινώς λεγόμενο…

 

Περισσότερα
Advertisement

Ροή ειδήσεων

Advertisement

Αυτή την εβδομάδα