Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2023
Connect with us

Άρθρα-Συνεργασίες

Στόχος είναι η ελευθερία του ατόμου- Του Αλέξανδρου Καλλέργη

Δημοσιεύθηκε

στις

Τις τελευταίες δεκαετίες οι πολίτες βιώνουν μια πρωτόγνωρη κατάσταση ενός γενικού εκφοβισμού που έχει σαν αποτέλεσμα να αναγκάζονται να εκχωρούν όλο και πιο μεγάλα κομμάτια της ατομικής τους ελευθερίας είτε στο κράτος είτε σε υπερεθνικές οντότητες που λειτουργούν ως… παγκοσμιοποιητές. Αυτό σε γενικές γραμμές το αντιλαμβανόμαστε οι περισσότεροι αλλά ελάχιστοι αντιδρούν καθώς τα δεσμά του φόβου, που εκπορεύονται από τις κυβερνήσεις ή από «κανάλια πληροφόρησης» που συνδέονται με αυτές, γίνονται όλο και πιο σφιχτά. Σε γενικές γραμμές όσοι μας κυβερνούν προέρχονται στην πλειοψηφία τους από τα λεγόμενα «ευγενή επαγγέλματα». Είναι δηλαδή γιατροί, δικηγόροι ή κάτι παρεμφερές. Και ενώ στην ιδιωτική τους ζωή, στους πελάτες τους, προσπαθούν να εμπνεύσουν ελπίδα, είτε αυτός είναι κάποιος ασθενής με μικρό προσδόκιμο ζωής είτε κάποιος εγκληματίας με μεγάλες πιθανότητες πολυετούς κάθειρξης, στο δημόσιο βίο τους πράττουν το αντίθετο. Επενδύουν στο φόβο ως κυριολεκτικά… κερδοσκόποι του φόβου! Μόνο που αντί να αποκομίζουν μόνο υλικά οφέλη (γιατί υπάρχουν και αυτά) λειτουργώντας ως εντολοδόχοι άλλων υψηλότερων κέντρων, περιστέλλουν τις ατομικές ελευθερίες, πάντα για το… καλό μας! Έτσι λοιπόν καθώς η ελευθερία περιορίζεται όλο και περισσότερο από την ένταση του οικονομικού, κοινωνικού, πολιτικού και θρησκευτικού ολοκληρωτισμού με το περίβλημα της παγκοσμιοποίησης, ο άνθρωπος συνηθίζει να εκχωρεί όλο και περισσότερα στο κράτος ή σε υπερεθνικές δομές όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κ.λ.π. Σε ένα πολύ ενδιαφέρον έργο του, ο Fromm εξηγεί αρχικά πως οι επαναστατικές αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική οργάνωση, η υπέρμετρη δύναμη του κεφαλαίου και η οικονομική κρίση μεγαλώνουν τα αισθήματα αβεβαιότητας, μοναξιάς και ασημαντότητας του σύγχρονου ανθρώπου, ενώ η απειλή πολέμου ισχυροποιεί τον φόβο. Στη συνέχεια εστιάζει στους μηχανισμούς άμυνας του ατόμου, που είναι ταυτόχρονα και οι μηχανισμοί διαφυγής του από την ελευθερία: ο ολοκληρωτισμός, η ροπή προς την καταστροφή και ο κομφορμισμός. Και αν για τον ανυποψίαστο πολίτη ο κομφορμισμός είναι ακίνδυνος, για τον Fromm έχει τεράστια σημασία: στα πλαίσια αυτής της “λύσης”, στην οποία προσφεύγει η πλειονότητα των μελών της κοινωνίας, ο άνθρωπος παύει να είναι ο εαυτός του και υιοθετεί απολύτως τον τύπο της προσωπικότητας που του επιβάλλουν τα πολιτιστικά πρότυπα, η κοινή γνώμη, η κοινή λογική. Έτσι, οι συνειδητοί φόβοι της μοναξιάς και της αβεβαιότητας αντιμετωπίζονται με την ένταξη στο όλον. Όμως, με αυτόν τον τρόπο, το άτομο πληρώνει το τίμημα για την απομάκρυνσή του από την αληθινή, θετική ελευθερία, η οποία συνίσταται στην αυθόρμητη δραστηριότητα. Τρομοκρατία, απειλή πολέμου, πανδημία και τώρα τελευταία φόβος της παγκόσμιας οικονομικής καταστροφής. Δείτε την περίφημη υγειονομική κρίση. Η «έκτακτη» νομοθεσία και ο περιορισμός των ατομικών δικαιωμάτων επανήλθαν στο προσκήνιο μετά από καιρό. Τι μας θύμισαν; Την περιστολή των δικαιωμάτων λόγω του κινδύνου τρομοκρατίας μετά τα τρομοκρατικά χτυπήματα σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Για μία ακόμη φορά προωθήθηκε το αφήγημα περί ασύμμετρης απειλής και κηρύχθηκε ο «πόλεμος» κατά της πανδημίας όπως πριν κατά της τρομοκρατίας. Τα όρια στη κοινωνία κατέρρευσαν ενώ η ελευθερία και η ασφάλεια έπαψαν να θεωρούνται ως απαραβίαστα δεδομένα δικαιώματα που προκύπτουν από το κοινωνικό συμβόλαιο. Σήμερα είναι ο φόβος της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και της κατάρρευσης των οικονομιών λόγω (και) του πολέμου στην Ουκρανία. Κάθε νέα απειλή φέρνει και νέους «σωτήρες» και νέα μέτρα περιστολής ελευθεριών. Στο τέλος αυτής της διαδρομής ο πολίτης θα πάψει να υφίσταται εντελώς και θα νοείται μόνο ως μέρος του συνόλου όπως σε ένα μελίσσι ή μια αποικία μυρμηγκιών. Τότε η ελευθερία του ατόμου θα είναι μια έννοια ανύπαρκτη και… τρομοκρατική. Σε έναν τέτοιο κόσμο θέλουμε να ζήσουμε εμείς και τα παιδιά μας;

Άρθρα-Συνεργασίες

ΑΠΟΨΗ: Κόμμα ρυθμιστής ή κόμμα εξουσίας;

Δημοσιεύθηκε

στις

 

 

Και να, που με το που ανακοινώθηκαν τα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ, άρχισαν οι… τροχιοδεικτικές βολές και τα ευθεία ή έμμεσα ερωτήματα με ποιόν θα συνεργαστεί το κόμμα, στο ενδεχόμενο κάποιας συγκυβέρνησης.

Η πίεση αυξάνεται. Και θα συνεχίσει να αυξάνεται όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές. Βέβαια, ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν θα απαντήσει το ερώτημα. Τουλάχιστον όχι μέχρι το βράδυ των εκλογών και πάλι, αυτό θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα.

Θα έλεγε κανείς ότι είναι καλό για το ΠΑΣΟΚ που πριν ακόμα δούμε πως θα εξελιχθούν οι εκλογές της απλής αναλογικής, εκλαμβάνεται ως το κόμμα – ρυθμιστής. Είναι έτσι, όμως;

Κατά τη γνώμη μας, όχι. Δεν είναι καλό. «Κόμμα – ρυθμιστής» σημαίνει… μικρομεσαίο κόμμα. Και το κόμμα που παρέλαβε ο Νίκος Ανδρουλάκης, επαναφέροντας το ιστορικό όνομα και το ιστορικό σύμβολο του πράσινου ήλιου, συνοδεύεται από την προσδοκία των ψηφοφόρων και φίλων του να ξαναγίνει κόμμα εξουσίας. Κατά συνέπεια, το «κοστούμι» του μικρομεσαίου δεν ταιριάζει με τις προσδοκίες, ούτε με τις εξαγγελίες του αρχηγού του.

Ανεξάρτητα λοιπόν από το αποτέλεσμα των εκλογών και το γεγονός πως κάθε προεκλογικό σενάριο μπορεί να αποδειχθεί… χαρτοπόλεμος (μην ξεχνάμε πως το πιο πιθανό σενάριο είναι να γίνουν και δεύτερες εκλογές), το ερώτημα «με ποιόν θα πάτε», με όποιον τρόπο και να τίθεται, ουσιαστικά ασκεί πίεση στο ΠΑΣΟΚ. Και για να μην γελιόμαστε, η πίεση θα γίνει… αφόρητη. Διόλου τυχαία, η εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, μία έμπειρη και ικανή δημοσιογράφος, άφησε χθες υπονοούμενα περί ενδεχόμενου εκβιασμού του Ν. Ανδρουλάκη εάν συγκυβερνήσει με τη ΝΔ, λόγω των υποκλοπών. Από τη μία πλευρά, σαφείς βολές κατά της ΝΔ και του Μητσοτάκη και από την άλλη, ισχυρή πίεση στο ΠΑΣΟΚ. Και αυτό συνέβη λίγο μετά τη συζήτηση για την πρόταση δυσπιστίας στη Βουλή, μία ακόμα συζήτηση κορυφής κατά την οποία ο Ανδρουλάκης δεν μπορούσε να είναι παρών στη Βουλή.

Η προεκλογική περίοδος όμως, θα έχει ακόμα πολλές στροφές. Και θα δούμε πολλά σε αυτές τις στροφές. Ωστόσο, είναι βέβαιο: Το ΠΑΣΟΚ, για να ξεφύγει από την πίεση, θα πρέπει να δώσει «στίγμα». Συζητάει τη συγκυβέρνηση ή όχι; Στοχεύει στην εξουσία ως κόμμα ρυθμιστής ή ως κόμμα εξουσίας;

 

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

Η γιορτή των Τριών Ιεραρχών, η γιορτή των Εκπαιδευτικών και των μαθητών- Του Παναγιώτη Καρασπήλιου*

Δημοσιεύθηκε

στις

Οι προστάτες των Γραμμάτων και της Εκπαίδευσης, οι Τρεις Ιεράρχες o Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγορίος του Ναζιανζηνός ή Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσοστόμος τιμούνται και εορτάζονται από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας στις 30 Ιανουαρίου, με τη γιορτή τους να αποτελεί τη μεγαλύτερη γιορτή όλης της εκπαιδευτικής κοινότητας, εμάς των εκπαιδευτικών και των μαθητών μας.

Οι Άγιοι και φιλεύσπλαχνοι Πατέρες της Ορθοδοξία μας, οι Τρεις αυτοί οικουμενικοί διδάσκαλοι, υπήρξαν πρωτοπόροι για την εποχή τους, που θέτοντας στο επίκεντρο τους τον άνθρωπο και διαδίδοντας με σοφία το Λόγο του Κυρίου, δώσανε κοινωνικούς αγώνες για την παιδεία, την υγεία, τις πανανθρώπινες αξίες και τους κοινωνικά ασθενέστερους. Υπήρξαν σπουδαίοι πνευματικοί ταγοί με ανεκτίμητη και σπουδαία προσφορά στα Γράμματα και με ανοιχτούς πνευματικούς ορίζοντες, ώστε να διακρίνουν την αξία του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και να τον μεταλαμπαδεύσουν, εναρμονίζοντας τον με την Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη. Οι Τρεις Ιεράρχες πρέσβευαν έμπρακτα την αξία της ανθρωπιστικής παιδείας, μιας παιδείας που οξύνει την κριτική σκέψη και καλλιεργεί το πνεύμα και τη δημιουργικότητα των νέων ανθρώπων, μιας παιδείας που παρέχει ουσιαστική και όχι στείρα γνώση, μιας παιδείας που βασίζεται σε υγιή πρότυπα μίμησης, σε διαχρονικές αξίες που εξυψώνουν τον άνθρωπο και σε ηθικές αρετές. Όπως πολύ σοφά έλεγε ο Μέγας Βασίλειος «Η παιδεία είναι η αγωγή που ωφελεί την ψυχή, αυτή που με κόπο και πόνο την καθαρίζει από τις κηλίδες της κακίας. Κι αν ακόμη πρόσκαιρα φαίνεται ότι δεν προκαλεί χαρά, αλλά λύπη, αργότερα θα δώσει σε όσους την δεχθούν καρπούς εσωτερικής ειρήνης, πού θα βοηθήσουν στη σωτηρία…»

Το έργο τους αφήνει βαριά κληρονομιά και ταυτόχρονα ευθύνη σε όλους εμάς τους εκπαιδευτικούς του σήμερα. Χρέος μας στο σήμερα είναι να διαμορφώσουμε ένα σχολείο που θα προάγει το σεβασμό, την ισότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη, ένα συμπεριληπτικό σχολείο που θα προάγει ενεργούς και δημιουργικούς πολίτες, θα καλλιεργεί τις δεξιότητες και θα μορφώνει ουσιαστικά τα παιδιά, ένα σύγχρονο σχολείο που θα ανταποκρίνεται στο σήμερα και θα θέτει τα προοπτικές ενός καλύτερου αύριο στην κοινωνία. Οφείλουμε πρώτοι εμείς ως εκπαιδευτικοί να διδαχθούμε μέσα από το φωτεινό έργο τους και το πρότυπο ζωής τους και να εξελισσόμαστε καθημερινά μέσα από την αναζήτηση της γνώσης, βαδίζοντας στο δρόμο της παιδείας με πράξεις και δίνοντας το παράδειγμα στους μαθητές μας.

Τα σχολεία μας πρέπει να είναι ο πυρήνας όσων μας άφησαν παρακαταθήκη μέσα από το παράδειγμα του βίου τους και το πάντα επίκαιρο μήνυμα της διδασκαλίας τους οι Τρεις Ιεράρχες. Τα σχολεία μας και εμείς οι εκπαιδευτικοί ως συνοδοιπόροι των παιδιών τους πρέπει να τους δείχνουμε το δρόμο της μόρφωσης, της παιδείας, των οικουμενικών αξιών, των αξιών της Ορθόδοξης πίστης μας, το δρόμο που έχει ως προορισμό μια καλύτερη κοινωνία, μια κοινωνία με μέλλον, μια κοινωνία πιο ανθρώπινη.

 

*Ο Παναγιώτης Καρασπήλιος είναι Εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής, Πρόεδρος Δ.Α.Κ.Ε./Π.Ε. Πάτρας, Πρόεδρος Συλλόγου Αρκάδων Πάτρας «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης»

 

Περισσότερα

Άρθρα-Συνεργασίες

Τρεις Ιεράρχες, οι προστάτες της παιδείας και το σήμερα

Δημοσιεύθηκε

στις

της ΣΟΦΙΑΣ ΚΑΥΚΟΠΟΥΛΟΥ

Την Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου, εορτάζουμε τους τρεις Ιεράρχες. Αρκετοί είναι οι Άγιοι Ιεράρχες τής Εκκλησίας μας που τιμούμε καθ’ όλη την διάρκεια τού έτους, όμως τρεις εορτάζουν μαζί. Πρόκειται για τον Βασίλειο τον Μέγα, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Και οι τρεις ήσαν σπουδαίοι Πατέρες τής Εκκλησίας που εμόχθησαν για την αποκρυστάλλωση τού Δόγματος, για την ενότητα τής Πίστεως και για την αναγκαιότητα τής Φιλοσοφίας και των γραμμάτων. Από το 1100 επεκράτησε η κοινή εορτή και για τούς τρεις, λόγω προστριβών μεταξύ των χριστιανών για την σπουδαιότητα τού καθενός, ενώ υπάρχει και ξεχωριστή ημέρα για τον καθένα. Την κοινή Ακολουθία συνέγραψε ο Ιωάννης Μαυρόπους, Επίσκοπος Ευχαΐτων.

Ο Άγιος Βασίλειος, επίσκοπος Καισαρείας, υπήρξε ένας εκ των μεγαλυτέρων θεολόγων. Είναι ο συγγραφέας τής Θείας Λειτουργίας, που φέρει το όνομά του, στην οποία μετέχουμε την 1η Ιανουαρίου εκάστου έτους, και άλλες φορές, και πλήθος άλλων έργων. Ο Μέγας Βασίλειος σπούδασε στην Αθήνα φιλοσοφία και αρκετές άλλες επιστήμες. Έμεινε στην συνείδηση των πιστών το φιλανθρωπικό του έργο, ώστε ακόμη και σήμερα, ψάλλονται τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα που αναφέρονται σε αυτό. Ίδρυσε μάλιστα την Βασιλειάδα, μία ολόκληρη πόλη με νοσοκομείο, ορφανοτροφείο, πτωχοκομείο, γηροκομείο, σχολείο, και δομές βοήθειας των αναξιοπαθούντων. Δυστυχώς, η καταναλωτική λαίλαπα, έφερε στην θέση τού Αγίου Βασιλείου, τον φαιδρό, παχυλό γέροντα Santa Claus, ο οποίος μοιράζει τα δώρα τις ημέρες των Χριστουγέννων και τής Πρωτοχρονιάς.

Ο Άγιος Ιωάννης, ο επονομαζόμενος Χρυσόστομος, υπήρξε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Έλαβε το προσωνύμιο Χρυσόστομος, καθώς ήτο χαρισματικός ρήτωρ, ενώ ο λόγος του ήταν πολύτιμος σαν το χρυσάφι και μελιστάλακτος. Η φιλανθρωπική του δράση, έμεινε μνημειώδης, ενώ τα ημερήσια συσσίτια που οργάνωνε έτρεφαν 7.000 ανθρώπους! Κάτοχος μεγάλης μορφώσεως, προκειμένου να αναπτύξει μια συστηματική θεολογία, χρησιμοποίησε τις διαλεκτικές μεθόδους τής ελληνικής φιλοσοφίας. Υπήρξε ασκητικός και στηλίτευε πράξεις άνομες ακόμη και των αυτοκρατόρων. Συνεπεία τούτου, εξορίστηκε τρεις φορές και τέλος εκοιμήθη από τις κακουχίες, αλλά έλαβε μία υψηλή θέση στο χριστιανικό Αγιολόγιο.

Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, από την πόλη Ναζιανζό, υπήρξε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως τον 4ο αιώνα. Υπήρξε φίλος και συμφοιτητής τού Μεγάλου Βασιλείου καθώς και τού αδελφού του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης. Είχε λάβει εξαιρετική μόρφωση και θεωρούσε την παιδεία υψίστης σημασίας αγαθό. Επιθυμούσε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ ελληνοφώνων και λατινοφώνων θεολόγων της εποχής του. Ακόμη, έγραψε αρκετά ποιήματα με θεολογικά και ηθικά θέματα.

Όπως διαπιστώνουμε, τα μεταξύ των τριών αυτών προσωπικοτήτων, κοινά στοιχεία, είναι η τεράστια αγάπη για τα γράμματα και την παιδεία, η υψηλή θεολογική και φιλοσοφική κατάρτιση, η συμβολή τους στην Δογματική Αλήθεια και την Ορθή Πίστη, η άσκηση τής φιλανθρωπίας σε μέγιστο βαθμό και ο ασκητικός βίος που διήγαν. Άρα, τί πιο ταιριαστό από μια κοινή εορτή για τούς τρεις Παμμεγίστους Φωστήρας τής Τρισηλίου Θεότητος;;

Στα 1826, ο Δημήτριος Φρειδερίκος Γκίλφορντ, ιδρυτής τής Ιονίου Ακαδημίας και ο Κωνσταντίνος Τυπάλδος, καθιέρωσαν την ημέρα εορτής των Τριών Ιεραρχών, ως ημέρα αφιερωμένη στην Ελληνική και Επτανησιακή Παιδεία. Στα 1842, το Πανεπιστήμιο Αθηνών καθιέρωσε την ημέρα τής Εορτής, ως ημέρα τής Παιδείας και των Γραμμάτων για όλη την ελεύθερη Ελλάδα. Ημέρα, έκτοτε, που η Παιδεία έχει την τιμητική της και όλα τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα παραμένουν κλειστά.

Τελειώνοντας την μικρή αναφορά στο έργο των Τριών Ιεραρχών, ας κρατήσουμε δύο τινά. Ένα απευθύνεται κυρίως προς τους γονείς κι ένα κυρίως προς τούς εκπαιδευτικούς, αλλά καλό και ωφέλιμο είναι να υπάρχουν και τα δύο: Πρώτον, η σωστή καθοδήγηση των παιδιών. Όπως οι μητέρες των Τριών Ιεραρχών, Εμμέλεια, Νόννα και Ανθούσα, ενεφύσησαν στα παιδιά τους την αγάπη για τον Θεό και τον συνάνθρωπο, διεπότισαν τις ψυχές τους με όλα τα ανώτερα αισθήματα, έτσι και ο σύγχρονος γονέας οφείλει να πράξει. Δεύτερον, η σωστή εκπαίδευση. Και ας απομακρυνθούμε για λίγο από την εξειδίκευση τού καιρού μας και την υποτιθέμενη μόρφωση με στεγανά. Ας μιλήσουμε για την Παιδεία, την ολοκληρωμένη και κλασσική, που ένας άνθρωπος λαμβάνει. Για την Παιδεία που περικλείει την γνώση τού ανθρωπίνου πολιτισμού. Βέβαια, δεν μπορεί κάποιος να γίνει κάτοχος πολλών επιστημών, όπως την εποχή των τριών Ιεραρχών, καθώς πολλά έχουν αλλάξει από τότε. Ο καθένας μορφώνεται και γίνεται αυτό που επιθυμεί, αλλά η Παιδεία είναι υπεράνω και μακρυά από την επαγγελματική εξειδίκευση. Η Παιδεία σμιλεύει τον εσωτερικό κόσμο τού ανθρώπου, τού δίνει την δύναμη τής λογικής και τον βοηθά να ανυψώσει το πνεύμα του σε ανθρώπινο πλαίσιο.

Για τους τρεις Ιεράρχες, η έξωθεν Παιδεία και η Θεολογία συμπλέκονται μεταξύ τους και δίνουν δυνατότητα ανύψωσης τού πνεύματος έξω και πάνω από τα ανθρώπινα. Οι παιδαγωγοί, ως προς αυτήν την κατεύθυνση έχουν χρέος να κινούνται. Να δώσουν στα παιδιά γνώσεις, αλλά όχι ξηρές. Να δώσουν δυνατότητες γόνιμης διαλεκτικής προσέγγισης του κόσμου. Να εμφυσήσουν την αγάπη για τα Γράμματα. Και για τα θεία Γράμματα, που μένουν τόσο επιδεικτικά έξω από την Εκπαίδευση! Τα παιδιά, που οι γονείς τους τα οδήγησαν στην Εκκλησία βαπτίζοντάς τα, δεν έχουν το δικαίωμα οι διορισμένοι –τουλάχιστον- υπάλληλοι τού Ελληνικού Κράτους, να τα αποκόπτουν, να τα χλευάζουν, να μην τα πηγαίνουν στην Εκκλησία να τιμήσουν τούς Τρεις Ιεράρχες. Ας ελπίσουμε ότι φέτος δεν θα ζήσουμε τέτοιες καταστάσεις ψευτοπροόδου.

Περισσότερα
Advertisement

Ροή ειδήσεων

Advertisement

Αυτή την εβδομάδα